Hilvarenbeek en Omstreken nam voorbij weekend met 36 pelgrims deel aan de Amsterdamse Stille Omgang. Tot 2024 bleven de Omstreken beperkt tot de dorpen in de Kempen. Het centrum was Hilvarenbeek. Dat is het dit jaar ook, maar de Omstreken zijn opgerekt en uitgebreid met Tilburg en de Langstraat.

door Ad Smeijers

Die zusterverenigingen van de Stille Omgang wisten maar weinig pelgrims aan te werven, te weinig om een bus te laten rijden. En toen kwam het Hilvarenbeekse comité tot het inzicht de liefhebbers uit Tilburg en Waalwijk uit te nodigen met Hilvarenbeek en Omstreken naar de Stille Omgang te gaan. Twaalf mensen maakten daar gebruik van. Het waren overwegend vrouwen. Hoe dan ook opmerkelijk. De Stille Omgang is tot in de jaren zestig een mannenaangelegenheid geweest.

De route gaat deels door de rosse buurt. Dames achter het raam, die confrontatie mogen wij vrouwelijke pelgrims niet aandoen was lang de heersende opvatting. De tijden veranderen, de Stille Omgang is inclusief geworden.

Begijnhof

Voor Hilvarenbeek en Omstreken ligt het zwaartepunt van de Stille Omgang op het Begijnhof. Vanzelfsprekend is dat niet. Om de gunst te verkrijgen daar te mogen kerken is hard onderhandeld door wijlen Rinus Ligvoet, in leven voorzitter was van het Beekse comité. In de intieme kapel wordt de eucharistie gevierd en daar aan het Spui begint ook de 4,5km lange route. Die is historisch. Onderzoekers hebben het Amsterdamse stratenplan van 1345 bestudeerd en de wegen die de pastoor gelopen heeft ontdekt. Gelopen van zijn kerk, naar het huis in de Kalverstraat alwaar hij een zieke de laatste sacramenten toegediende en terug naar zijn kerk.

Nicolaaskerk

In 2025 ligt het zwaartepunt niet langer op het Begijnhof. Het Beekse comité heeft daar vrijwillig afstand van gedaan om bisschop De Korte ter wille te zijn. Zijn wens was om met alle Brabantse pelgrims, samen, in één kerk, de mis te vieren en aansluitend de omgang te lopen. De uitverkoren kerk is de Nicolaas. Een gebouw dat zich sinds een dag of tien co-kathedraal mag noemen. Waarschijnlijk een cadeautje van het Vaticaan voor 750 jaar Amsterdam.

Steenkoud

Zaterdagavond werd in de Nicolaas de eucharistie gevierd die geleid werd door bisschop De Korte. Buiten was het steenkoud en binnen al niet veel beter. Dat is een lastige conditie om een fijne viering te hebben, om je over te geven aan het mysterie, desnoods te genieten van de bisschop en zijn entourage. Wat ook een opgave is, is het reflecteren over het thema ‘Vanwege het Mirakel: luisteren naar de Stem van God, Zijn oproep aanvaarden’. Er zijn zoveel belemmerende prikkels, zoveel afleidingen: het lawaai van uitgaand Amsterdam, de helverlichte etalages in de winkelstraten, ongeduldige taxichauffeurs, ongedurige feestvierders die jouw ruimte willen innemen, het gemotoriseerde verkeer en het hinderlijke straatmeubilair.

Na 50 minuten doorlopen was het koulijden en wachten op de luxe touringcar. In de bus terug naar Brabant waren de voorwaarden om te overwegen aanzienlijk beter, alleen toen doezelde op het monotone geluid van de motor menig pelgrim zachtjes in. De chauffeur gelukkig niet. Hoe anders was de heenreis geweest: met een speech waarin de broedermeesters geprezen werden, gevolgd door het bidden van het aloude rozenkransgebed. Kortom, de best denkbare warming-up. Dat de feitelijke pelgrimage daarbij achterbleef, het zij zo.

Terugkijkend: wij hebben toch een bijdrage geleverd aan het in standhouden van immaterieel katholiek erfgoed.