Einde van een tijdperk klinkt dramatischer dan het is. De Stille Omgang blijft bestaan. Maar de Beekse organisatie zoals die functioneert sinds 1948 wordt opgeheven.

door Ad Smeijers

In Beek hadden we een comité dat de kar trok. Het comité steunde op de broedermeesters. Een broedermeester verspreidde de jaarlijks Nieuwsbrief onder de donateurs, inde een kleine financiële bijdrage, nodigde de mensen uit mee te gaan naar de Stille Omgang. Dit model heeft tientallen jaren goed gewerkt. Zo goed dat er jaren meer pelgrims waren dan stoelen in de touringcar. Zo gezegd een luxe-probleem voor het comité. Een probleem van andere orde diende zich in 2020 aan: corona. Die pandemie heeft veel bedorven. Ook Hilvarenbeek en Omstreken kreeg klappen. Het aantal donateurs liep terug, een graad harder daalde het aantal pelgrims.

Idee van de bisschop

In 2023 opperde bisschop De Korte het idee om met alle Brabantse pelgrims in de Nicolaasbasiliek de eucharistie te vieren en daarna samen de Omgang te lopen. Het Beekse comité gaf uiteindelijk gehoor aan die wens. Het gevolg: niet langer kerken in de knusse kapel van het Begijnhof. Het Begijnhof is de locatie waarvoor wijlen Rinus Ligtvoet gestreden heeft en een beetje gedreigd.’Hilvarenbeek kerkt in het Begijnhof of anders komen we niet meer.’

Weg uit het Begijnhof betekent niet langer begeesterd worden door Dick van Klaveren, de priester die het preken tot een ware kunst verheven heeft. Niet langer de historische tocht lopen vanaf het centrum van de Stille Omgang, maar zo maar ergens beginnen.

De wens van de bisschop werd in Hilvarenbeek ervaren als het brengen van een offer, ofwel vrijwillig afstand doen van privileges.

De lange arm van Den Bosch kreeg vat op het comité Hilvarenbeek en Omstreken. Stroomlijn het werven van pelgrims. Dat houdt in: pelgrims melden zich aan via de Bossche betaalmuur, trekken de portemonnee, krijgen daags voor vertrek, en niet eerder, de nodige info. Kortom, aanpassen aan de mores en eisen van deze tijd. Anders gezegd: het Beekse comité is overbodig geworden.

Laatste keer uit Beek

De laatste Stille Omgang, die van het voorbije weekend, trok een kleine 30 pelgrims uit de Kempen, Tilburg en Waalwijk. Ze vierden de eucharistie in de Nicolaasbasiliek. Voorganger was Mgr. De Korte. Een pontificale mis was het die begon met een processie van misdienaars, acolieten, pastoraal werkers, diakens, kapelaans, pastoors, dekens en tot slot de bisschop. Al die mannen hadden een taak zoals teksten voorlezen, wieroken, de mijter afnemen van Bisschops hoofd etc. etc. Pontificaal, je kijkt je ogen uit naar het overweldigend gebeuren op het altaar. Je geniet van de overdaad aan pracht en praal of krijgt de kriebels van zoveel Roomse poespas. Wat verder opviel. De Stille Omgang formuleert ieder jaar een thema. Dat van 2026 luidde: ‘Moge God door de Eucharistie, velen bereiken en wij hem niet afwijzen’. Dat De Korte in zijn homilie met geen woord refereerde aan het thema is een gemiste kans, een regelrechte tekortkoming. Daar staat veel positiefs tegenover: de prachtige zang van de cantrix. Zij bracht met haar zuivere sopraan een stukje hemel op aarde.

Voor het laatst werd het bord ‘Hilvarenbeek’ door nachtelijk Amsterdam gedragen. Een baken dat zekerheid biedt is het naambord tientallen jaren gebleken. Het sneuvelt in de nieuwe opzet waarin het bisdom domineert. Het bord, jarenlang fier gedragen door Kees van den Broek en Frans Driesser, is een museumstuk geworden. Jammer toch!