De Hilvarenbeekse tonprater Jasper van Gerwen heeft zich geplaatst voor de finale van het Keiebijters Kletstournooi in Helmond. Daarmee behoort hij tot de absolute top van het tonpraten. Volgende week strijdt hij samen met Joep de Wildt (Oudenbosch), Dirk Kouwenberg (Nuland) en Hans Keeris (Knegsel) om de felbegeerde Zilveren Narrenkap. In tonpraterskringen staat dit toernooi bekend als de Champions League van het tonpraten.

Tonpraten is een eeuwenoude vorm van cabaret die zijn oorsprong vindt bij de hofnar. Die mocht vroeger, vaak als enige, ongestraft grappen maken over het koningshuis en de machthebbers. Vanuit die traditie groeide het tonpraten uit tot een volkskunst waarin ‘de hoge heren’ van een dorp, actuele gebeurtenissen en maatschappelijke misstanden met humor op de hak worden genomen. Door alles eens flink uit te vergroten, worden belangrijke personen en gevoelige onderwerpen weer teruggebracht tot menselijke proporties. Humor blijkt daarbij een krachtig middel om te relativeren.

Man van het midden

Precies dat relativeren is de grote kracht van Jasper van Gerwen. In zijn act kruipt hij in de huid van een ZZP’er: het voormalige hulpje van Sinterklaas. Vanuit die rol houdt hij het publiek een spiegel voor. Met scherpe observaties, herkenbare situaties en een flinke dosis zelfspot legt hij de uitersten bloot binnen de Sinterklaasdiscussie. Voor- en tegenstanders komen voorbij, standpunten worden uitvergroot en weer vakkundig ontmanteld.

Wat Van Gerwen bijzonder maakt, is dat hij uiteindelijk niet kiest voor de harde mening, maar juist voor het midden. Zijn moraal is helder en voor iedereen begrijpelijk: we hoeven niet overal een uitgesproken standpunt over te hebben, we mogen best wat vaker relativeren en vooral niet zo moeilijk doen over onderlinge verschillen. Wederzijds respect staat centraal. Volgens Van Gerwen werkt dat net als het Sinterklaasfeest zelf: je moet er alleen allemaal een beetje in geloven.

Geplaatst voor finale

Met deze gelaagde, actuele en warme benadering wist Van Gerwen de jury en het publiek te overtuigen en zich te plaatsen voor de finale. Volgende week neemt hij het op tegen drie andere toppers uit het tonpraatcircuit. Wie uiteindelijk de Zilveren Narrenkap mee naar huis mag nemen, is nog even afwachten, maar één ding is zeker: Helmond staat een avond vol scherpe grappen, herkenbare humor en Brabantse gezelligheid te wachten.