Onlangs was in het nieuws dat er in Mexico een eeuwenoude grafheuvel in de vorm van een piramide is ontdekt. Het nieuws ging groot de wereld over en archeologen wreven hun handen warm om de geschiedenis van de Maya’s verder te bestuderen. Maar dichter bij huis gebeurde vrijwel hetzelfde. Bij toeval ontdekten enkele Hooge Mierdenaren dat hun dorp nog een grafheuvel uit de Bronstijd rijk is. Riny Swaanen ging op onderzoek uit en samen met een werkgroep van de Dorpsraad wil ze het monument nu op de kaart zetten.

door Harrie Wenting

Wie vanuit het Myrthaplein in Hooge Mierde richting het Zwartven rijdt, komt na 1 kilometer op een Y- splitsing met Het Eendegoor ® en Turnhoutsepad (L). Na 600 meter is er een zandweggetje dat deze twee wegen weer met elkaar verbindt en precies daar bevindt zich grafheuvel Het Zwartven.

“Het was bij groot toeval dat we op het spoor van deze grafheuvel kwamen”, zegt Riny Swaanen. Ze onderzocht al veel zaken die met de geschiedenis van haar dorp Hooge Mierde te maken hebben, maar van deze grafheuvel wist ze nog niets.

“We zochten met enkelen naar mogelijkheden voor een fiets- of wandelroute in het buitengebied, toen er op een kaart een vermelding opplopte. Monument. Mijn belangstelling was meteen gewekt en ik ging op verder onderzoek uit. Ik kwam in contact met de Rijksdienst voor het cultureel erfgoed en daar bleek de grafheuvel wel bekend te zijn. Het was alleen opmerkelijk dat er in Hooge Mierde, voor zover we nu weten, niemand van wist.”

Grafheuvel meer in beeld

Er werd contact gelegd met medewerkers van de gemeente Reusel-De Mierden en daar wisten ze de ontdekking op waarde te schatten. Er werd opdracht gegeven om de bomen op de heuvel weg te halen, zodat deze meer zichtbaar wordt in zijn omgeving.

“Ik heb in het verleden al tientallen malen, misschien wel honderden keren hier door de bossen gewandeld”, stelt Swaanen vast. “Er zijn meer oneffenheden in het bos, daarom viel dit nooit specifiek op. Nu de bomen verwijderd zijn valt vooral de bolle vorm goed op.”

De grafheuvel is zo’n twee meter hoog en heeft een doorsnede van ongeveer twintig meter. Medewerkers van de Vogelweidevereniging, die het gebied mee gaan onderhouden, hebben met struiken een cirkel gecreëerd waardoor de heuvel nog meer in beeld komt.

Informatiebord

“We gaan nu ook een informatiebord bij de grafheuvel plaatsen”, legt Riny uit. Bezoekers kunnen dan informatie krijgen en via een QR-code kan er zelfs uitgebreider informatie op worden gezocht.”

Intussen werken de leden van de natuurwerkgroep zich in het zweet om alle uitschietende planten kort te houden. “Als we dit niet doen herstelt het bos zich, en is de heuvel over enkele jren opnieuw aan het zicht onttrokken”, zegt Piet Wissink van de Dorpsraad.

“We gaan nu samen met Visit Reusel-De Mierden kijken of de heuvel opgenomen kan worden in lokale wandel- of fietsroutes”, legt Swaanen uit. “Wat zou het mooi zijn als er ook een verbinding komt met andere grafheuvels in De Kempen, zoals in Hoogeloon en Oerle. Dit willen we in de toekomst samen met het Kempenmuseum in Eersel nog verder oppakken.”

Meer grafheuvels

De nu blootgelegde historische heuvel is overigens niet de enige in Hooge Mierde. Op enkele honderden meters afstand ligt er nog een tweede, maar omdat die op grond van het Brabants Landschap ligt, gebeurt daar nu nog niets mee. “Die tweede is ook nog wel 5000 jaar ouder en komt uit de Steentijd”, weet Swaanen te vertellen. “Zeer waarschijnlijk zul je daar meer vuursteen aantreffen.”

Op twee kilometer afstand, op de verbindingsweg van Hooge Mierde naar Reusel, werd al in 1934 een eerste grafheuvel gevonden en bij nadere studie bleken er daar zelfs drie kort bij elkaar te liggen. Het was boerin Mieke van Loon die bij werk op het land een urn naar boven haalde, haar ontdekking bracht toen een heel team van onderzoekers op de been. Er werden daar onder andere restanten van paalgaten gevonden en crematieresten in een uitgeholde boomstam.

De omgeving van de nu blootgelegd grafheuvel Het Zwartven is vrij te bezoeken, maar uit respect voor de personen die daar ooit begraven werden, wordt het afgeraden de heuvel te betreden.