Tachtig jaar geleden voltrok zich een humanitaire ramp in Europa. Naast de vele doden als gevolg van de strijd aan de fronten, werd in doodse stilte een groot deel van de Europese Joden uitgemoord. Het is de missie van Lion Tokkie om de huidige Nederlandse bevolking te laten ervaren wat de Holocaust in de praktijk betekende. Op 20 maart a.s. geeft hij een voorstelling ‘De Wortel van Gras’ in Partycentrum Hercules in Diessen, aanvang 20.00 uur.

door Kees van Kemenade

De avond over een van de donkerste gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog is te danken aan Ine Gimbrère uit Diessen. “Ik was bezig met een artikel over Kamp Baarschot voor ‘Hers en Geens dur Diessen’. Bij het zoeken naar informatie stuitte ik op Lion Tokkie die zijn levenswerk heeft gemaakt van een onderzoek naar de Joodse werkkampen in Nederland en het lot dat hen daarna wachtte. Hij is zelf nakomeling van een vader die de Holocaust overleefde. Lion bracht mij op de hoogte van een tot dusver onbekend gegeven, dat Kamp Baarschot ook een tijd Joden heeft gehuisvest. Later zijn die allemaal afgevoerd, maar dit kamp speelde ook een rol in het verhaal.

Lion vertelde mij dat hij een programma op de planken brengt over de Holocaust, meer speciaal wat zich afspeelde in ons land. Het leek hem een goed idee om zijn programma ook in Diessen te laten horen èn zien, want hij ondersteunt zijn verhaal met veel audiovisueel materiaal. In zijn voorstelling schenkt hij ook aandacht aan de kampen van Bladel en Lage Mierde. Voor alle duidelijkheid: Kamp Baarschot lag in Westelbeers, dus binnen wat nu de gemeente Oirschot is. Wie wil weten wat zich hier in de regio allemaal heeft afgespeeld, inclusief het waarom en waar het op uitdraaide doet er goed aan een kaartje te reserveren voor zijn voorstelling ‘De Wortel van Gras – Van joodse werkkampen tot Auschwitz’.”

Isoleren en deporteren

Die Endlösung der Judenfrage (de eindoplossing van het Joodse vraagstuk), zo noemden de nazi’s zelf hun plan om het Joodse ras uit Europa te laten verdwijnen. Het begon allemaal met een wijd verbreid antisemitisme, haat tegen iedereen die Joods was. Dat maakte het de nazi’s mogelijk om met allerlei maatregelen – zoals het dragen van een Jodenster op de kleding – hen compleet van de rest van de bevolking te isoleren. Er werd een efficiënt ambtelijk apparaat opgezet om de uitroeiing mogelijk te maken. Ambtenaren die het organiseerden en beulen die het werk moesten uitvoeren in de concentratiekampen. De bevolking zag het gebeuren en liet het gebeuren. Slechts sporadisch kwam er verzet tegen de deportaties van de Joden. Als regel werden zij eerst naar werkkampen vervoerd, waar ze werden ingezet voor werkzaamheden die nuttig waren voor de bezetters.

Onbeantwoorde vraag

Toen de grote vernietigingskampen in Oost-Europa klaar waren, Auschwitz is daarvan de bekendste, begonnen de transporten. Treinladingen vol gevangengenomen mensen, ook bijvoorbeeld zij die Joden hadden laten onderduiken, gingen oostwaarts. Daar wachtte hen een duivels lot: werken onder zware omstandigheden met een minimum aan voedsel, of rechtstreeks naar de gaskamers.

Tot op heden heeft niemand duidelijk kunnen maken hoe een beschaafd volk, de Duitsers, tot zoiets in staat was. Een volk dat vooraanstaande kunstenaars, filosofen en wetenschappers had voortgebracht, ontwikkelde met eigen ingenieurs snelwerkend gifgas om de opdracht van vernietiging te klaren. Ook Lion Tokkie zal het finale antwoord niet kunnen geven, maar hij kan met zijn voorstelling wel duidelijk maken hoe het zo ver heeft kunnen komen. Hij hoopt daarmee het begrip te kweken dat nodig is om een herhaling van zulk een misdaad tegen de mensheid in de toekomst te voorkomen.

Lion Tokkie voert het publiek mee naar de oorlogsjaren en probeert met hen tot een verklaring te komen voor de Holocaust.

Kaarten

Kaarten kan men verkrijgen via zijn website www.dewortelvangras.nl.

Voor mensen die er niet in slagen om via de website aan een ticket te komen, is er een beperkte mogelijkheid om bij de ingang van de theaterzaal van Hercules een kaartje te kopen.