In een serie artikelen geeft Berry Kock informatie en tips voor iedereen die er zijn voordeel mee wil doen op het gebied van duurzaamheid. Berry werkte ruim vijfentwintig jaar bij Philips en stuurde daar grote projecten aan o.a. in de lichtdivisie. Wil je reageren, of heb je een vraag aan Berry, mail dan naar hilverbode@gmail.com

door Harrie Wenting en Berry Kock

U kent ze waarschijnlijk wel, die reclameadvertenties van een halve pagina met de claim dat ‘je met radiatorventilatoren tot 22% van je energiegebruik kunt besparen. Veel mensen redeneren dat zelfs als de besparing maar de helft zou zijn, het dan toch ten minste de moeite waard is om het uit te proberen. We duiken er even in.

Het basisprincipe van je huis verwarmen is dat je een bepaald vermogen opwekt wat met een zekere snelheid weglekt naar buiten, evenredig met het verschil tussen je kamer- en buitentemperatuur. Isoleer je je huis 2x zo goed, dan heb je maar de helft van het vermogen voor verwarming nodig. Bij een temperatuurverschil van 20° tussen binnen en buiten verbruik je 2x zo veel energie als bij een verschil van 10°. Het maakt niet uit of je die warmte opwekt met een houtkachel, cv-ketel, warmtepomp of zonnestraling. 22% door radiatorventilatoren lijkt dus erg veel, wat bij de Belgische ACM in het verleden al tot rechtszaken leidde over misleidende claims.

Een radiatorventilator zorgt er voor dat de radiator 20% meer warmte afgeeft (dat ervaar je met je hand erboven). Verder is er wat meer luchtcirculatie in je kamer, waardoor het temperatuurverschil tussen plafond en vloer kleiner wordt.

Het voordeel van 20% extra warmteafgiftevermogen is dat de retourtemperatuur van je cv-water lager wordt. Als dat water de cv-ketel bijvoorbeeld verlaat op 60° en terugkomt op 45°, zal het na het met radiatorventilatoren afgekoeld zijn tot 42°. En omdat cv-ketels een maximaal 0,5% hoger rendement hebben per graad lagere retourtemperatuur, is dat dus maximaal 1,5% ofwel 15m3 gasbesparing bij een jaarverbruik van 1.000 m3. Met een investering van €150 voor wat sets radiatorventilatoren is de terugverdientijd 7 jaar.

Van de genoemde 22% besparing uit de advertenties is 7% omdat je de kamerthermostaat een graad lager instelde, omdat door de extra luchtstroming de warme lucht van het plafond je voeten beter verwarmt. De maximale besparing is dus 8,5% als je ook de kamerthermostaat een graad lager zet: dan is de terugverdientijd 1,5 jaar. Er is helaas goed uitgezocht dat de meeste gebruikers van radiatorventilatoren hun thermostaat nooit bijstellen. De rest van de 22% besparing is eenvoudigweg ondeugdelijk onderbouwd.

Om vandaag niet in mineur te eindigen: radiatorventilatoren helpen wel degelijk bezitters van hybride warmtepompen die te kleine radiatoren hebben. Die hebben het voordeel dat hun warmtepomp langer blijft werken voordat de cv-ketel bijspringt. Conclusie: ‘tot 22% besparing’ is een fors overspannen verwachting.

Berry is benieuwd naar mensen die willen delen hoeveel ze daadwerkelijk op hun energiekosten denken bespaard te hebben met radiatorventilatoren.