Onzichtbaar voor de meeste mensen heeft zich een insect gevestigd in onze contreien: de Aziatische hoornaar. Een insect, gelijkend op een wesp, dat massaal andere insecten doodt en daarbij een voorkeur heeft voor de honingbij. Imker René Kerstens maakt samen met andere bijenhouders speciale vallen om zoveel mogelijk van deze invasieve exoten te vangen en te doden. Dit om ervoor te zorgen dat onze Europese honingbij blijft overleven en ook onze biodiversiteit niet verder achteruit gaat.
door Kees van Kemenade
We treffen René terwijl hij openingen maakt in gewone huishoud-voorraaddozen. ”In de openingen komen roosters en een trechter. De lokstof zorgt dat de koninginnen hier binnen in de doos kunnen gaan. Ze kunnen dan gedood worden, bijvoorbeeld door ze even in de diepvries te zetten. Iedere dode koningin van de Aziatische hoornaar, betekent meer honingbijen en andere insecten die het zullen overleven. Als andere insecten in de doos kruipen, dan kunnen ze wel ontsnappen via de roosters. Die zijn breed genoeg voor hen, maar niet voor onze vliegende vijand. Wij richten ons dus alleen op die indringer; bijvoorbeeld de Europese hoornaar is een inheems insect. Die wordt door ons dus niet vernietigd, hij kan wegkruipen uit de val.”
Hoe ziet zo’n hoornaar er eigenlijk uit?
“Het is een groot insect, heel donker. Op het zwarte achterlijf heeft hij een brede oranje streep. Als je er eentje hebt, dan kun je ook zien dat de uitstekende einden van de pootjes geel zijn.”
Volgens de imkers is het probleem groot. Twee jaar geleden trof men slechts twee nesten aan, maar verleden jaar al tien. Uit een nest kunnen wel 500 koninginnen uitvliegen; gelukkig overleeft maar 5 à 10% ervan de winter. Maar dat is nog meer dan genoeg om weer heel veel nesten te bouwen. Voor de larven hebben de hoornaars eiwitten nodig en die betrekken ze uit hun prooidieren. Hun verdere opmars zou de uitroeiing kunnen betekenen van onze inheemse soorten insecten, waaronder de honingbij. Het is heel moeilijk om alle al bestaande nesten te vernietigen, beter dat ze er niet komen.
Bestrijding van de hoornaar
De imkers hebben enige subsidie ontvangen omdat zij werk doen voor ons allemaal. Veel vogels bijvoorbeeld leven van insecten. Als de hoornaar die opvreet, dan moeten zij sterven van de honger. Honingbijen en andere insecten zorgen voor de bestuiving van bijvoorbeeld fruitbomen. Als zij verdwijnen lijden de telers van gewas dat bestoven moet worden grote schade. Alle reden dus om de beoogde 200 vallen voor de Aziatische hoornaar in heel de gemeente te gaan plaatsen. “Wij gaan die gratis uitdelen aan mensen die ermee aan de slag willen gaan. Zij plaatsen de hoornaar-val in de tuin en gaan elke dag kijken. Zit er een koningin in, dan bellen ze ons, of ze vernietigen het schadelijke insect zelf.
Binnenkort organiseren wij een avond in Elckerlyc, waar wij uitleg geven en de hoornaar-vallen ter beschikking stellen.”
Imker René Kerstens gaat verder, samen met de andere imkers, Ton Smolders en Chrys Charpentier, aan het voltooien van hun grote aantal vallen, vastbesloten om de Aziatische hoornaar hier in Hilvarenbeek niet te laten winnen.