Op reis gaan, wie houdt er niet van? Maar laten we deze zomer eens echt dicht bij huis blijven en toch vertrekken. Naar alle hoeken van de gemeente, en soms er nog een stukje overheen. Maar wij beginnen natuurlijk op de plek die het meest logisch is, de Vrijthof. Wat kom je allemaal tegen als je westwaarts gaat, richting Diessen. Ooit een zelfstandige gemeente, maar in 1997 opgeslokt door het veel grotere Hilvarenbeek. Begin maar bij de Diessenseweg, in het hart van Hilvarenbeek. De kern van het dorp ligt op een zandrug, dus het gaat meteen bergafwaarts.

door Kees van Kemenade

Wanneer we onder het viaduct van de N269 door zijn, komen we meteen in de natuur terecht. Het Spruitenstroompje gaat hier onder de weg door. De beemden langs de rivier zijn mooi begroeid. Rechts van ons ligt het landgoed Groenendael, met een kasteelachtige woning gebouwd op de fundamenten van een vroeger slot. Het grote bosgebied aan de overkant heeft een raadselachtige naam: Annanina’s Rust. Leefden hier ooit twee dames, Anna en Nina, en werden zij hier ook begraven? Het bosgebied heeft lanen met prachtige hoog opgaande beuken en eiken. Aan de overkant een van de kapellen waaraan de gemeente zo rijk is. De kapel is een herinnering aan de oorlog; binnenin is een bord met een lijst van alle oorlogsslachtoffers. Elke naam is een verhaal!

Drie dorpen

We naderen het dorp Diessen. De kern van het dorp ligt een beetje van de weg af. Een prachtige groene weide midden in het centrum, zoals je in Engeland wel ziet als de ‘village green’. De middeleeuwse kerk is gewijd aan Sint Willibrord. Hij heeft een markante en hoge spits. Kijk ook eens in de waterput, een echte Willibrordusput, waar men vroeger een miraculeuze werking aan toeschreef.

Diessen ligt aan de Reusel, er ligt een brug overheen, waar men afbeeldingen heeft aangebracht aan de Franse soldaten die hier in mei 1940 sneuvelden bij een vergeefse poging om de Duitse opmars te stoppen. Een gedenkteken met hun namen vinden we naast de kerk.

Nou hebben wij de keuze, want Diessen heeft ook nog twee kleinere dorpen die er steeds deel van uitmaakten. Het kerkdorp Haghorst en Baarschot.

Haghorst was vroeger niet meer dan een groep verspreide boerderijen, totdat het Wilhelminakanaal werd aangelegd, met daarin een stuw en sluis. Er kwam een haventje met een herberg en huizen voor het personeel. Woningen voor de ontginners van de heide. Een beeldje herinnert nog aan die werkers die op de heidegrond akkerbouw en veeteelt gingen bedrijven. Een kerk en een school volgden, zodat Haghorst uiteindelijk een echt dorp was.

Baarschot ontwikkelde zich tot een lang lintdorp zonder echte kern. Met een fraaie Mariagrot bij de binnenkomst vanuit Diessen. Op de brug over de Reusel een afbeelding van de watermolens die hier draaiden op de kracht van het stromende water.

Volop natuur

Diessen bezit aan de Reusel nog ene bijzonder gaaf natuurgebied, Turkaa. Een aftakking van de Reusel vormt een meanderende loop doorheen het gebied. Het is er vochtig en dat zorgt voor een grote rijkdom aan planten, insecten, reptielen en amfibieën, zoogdieren en vogels. Je zult hem niet gauw vinden, maar er liggen zelfs een vleermuiskelder en een nestelwand voor ijsvogels in het groen verstopt. Een omvangrijke visvijver met rietkragen maakt van Turkaa een klein paradijsje.

Hilvarenbeek heeft nog veel meer groen en dat ontdekken als we nog verder gaan richting Middelbeers. Het bosgebied van Het Stuk ligt daar. Toen men een eeuw geleden de Beerse Heide ging ontginnen, werd een deel beplant met naaldhout. De maatschappij die de werkzaamheden uitvoerde, De Toekomst, legde ook lange rechte zandwegen aan met beplante bermen. Die vormen nu mooie lanen in het agrarische landschap.

Zouden wij verder oostwaarts gaan, dan komen we in de buurgemeente Oirschot terecht. Ook mooi, maar we zouden op onze reis binnen Hilvarenbeek blijven.