Wat zijn de feestdagen toch gezellig. Gesprekken aan tafel, waar de heerlijkste hapjes uitgestald liggen. Op bezoek bij familie en vrienden, waar het de rest van het jaar niet van komt. Heerlijk toch! Maar af en toe bekruipt je het gevoel: we moeten er even uit. Al die maaltijden, al dat gepraat, naar buiten met zijn allen. Dan heb je in Hilvarenbeek geluk: zóveel plekken waar je de rust van de natuur kunt vinden en even afscheid kunt nemen van de drukte van de feestdagen. Turkaa, het kleine landgoed in Diessen aan de Reusel bijvoorbeeld. Laten wij daar maar eens een winterwandeling gaan maken.

door Kees van Kemenade

Je kunt er makkelijk komen, maar voor wie niet zo heel bekend is: als je Diessen verlaat, richting Middelbeers, de eerste weg naar rechts en die uitrijden (of richting Baarschot, ook de laatste weg). Er is een goede parkeergelegenheid vanwege de sportvissers die hier graag hun hobby beoefenen.

Het eerste wat je ziet is de mooie visvijver van ’t Turkaa, de hengelsportvereniging die hier vist op karpers, baarzen en talloze andere soorten die je kunt vinden op hun website. Rondom het water hebben ze vlonders gemaakt, waar de loze visser op zijn, soms haar, gemak kan hengelen. Mooie rietkragen omzomen de visvijver en overal zie je meerkoeten, eenden en soms een waterhoentje. Aan de overkant is een rustgebied, waar niet gevist mag worden en daar ook vinden wij een van de bijzonderheden van Turkaa. Een ijsvogelwand met holen, bedoeld om het mooiste Nederlandse vogeltje een steuntje in de rug te geven. De ijsvogel leeft van vis, maar een strenge winter als er ijs op de plas ligt, overleeft hij niet. Hij sterft van de honger en met hem alle andere. Warmere winters zijn dus een zegen voor de ijsvogel.

De Turk

Turkaa is niet groot, zo’n 18 ha, dus verdwalen is uitgesloten. Overal liggen mooie paden met bruggetjes en daarom hoef je geen route uit te zetten. Je wandelt gewoon en slaat af als je dat leuk vindt. Behalve de visvijver is er nog veel meer te zien. De Reusel bijvoorbeeld, een belangrijke beek voor de afwatering van dit deel van onze provincie. Uiteindelijk gaat al dat water via Dommel en Maas naar de zee. Als je de oever volgt kom je bij een stuw, die het waterpeil reguleert. In een droge periode zou heel de Reusel leeglopen en zouden alle vissen sterven, maar nu kan men altijd wat water achterhouden. Vanwege die afwatering is de Reusel genormaliseerd en lijkt het een beetje op een afwateringskanaal. Dat is niet zo natuurlijk, maar als je verder langs de oever loopt kom je bij een plek waar water uitstroomt in de Turk. Men heeft hier namelijk de oude kronkelingen hersteld. We noemen ze ook wel meanders en zo stroomt er weer water door de Turk, de oude naam van de beek. Als het veel geregend heeft, treedt die oude loop buiten haar oevers. Normaal, want eigenlijk is het gebied een broekbos. Aan de Baarschotse kant van Turkaa ligt nog iets bijzonders: een vleermuiskelder. Een thuis voor verschillende soorten vleermuizen, die houden van een vochtige omgeving om te overwinteren.

Vogels bekijken

Wanneer je wandelt door het landgoed zie je een afwisseling van loofbomen en naaldhout, met zelfs nog een plekje met een plukje heide. Hier en daar staan bankjes om even uit te rusten en te kijken en te luisteren naar de vogels. Een aantal jaren geleden heeft de veldbioloog Peer Busink alle vogels geïnventariseerd die hier voorkomen. Het was een ongelooflijk aantal. Omdat het blad van de bomen is, kun je er best een aantal waarnemen. De grote bonte specht misschien, die in ieder geval oude en dode bomen nodig heeft om zijn kostje bijeen te scharrelen. Vaak hoor je hem kloppen en probeer hem dan maar eens te vinden tussen de nu kale takken. Zomaar een mooie ontmoeting die je kunt hebben bij een bezoek aan het landgoed Turkaa.