Op de mooiste locatie, na de Vrijthof, van Hilvarenbeek ligt al vier decennia het enige museum in Nederland dat is gewijd aan de kleinschalige gezondheidszorg. Dit jaar staat in het teken van dit jubileum, dat op 12 april wordt afgetrapt met een kleine expositie over Dokter Ruhe. Hij was jarenlang dè dorpsdokter en tegelijkertijd de grondlegger van de collectie. We spraken met de voorzitter van Museum De Dorpsdokter, Jeanne Verhoeven, over het jubileumjaar en over het belang voor Hilvarenbeek van dit uitzonderlijke museum.

door Kees van Kemenade

“Het leek ons passend om de veertigjarige jubileumviering te openen met een expositie over de dorpsarts Dr. Ruhe, die gedurende zijn arbeidzame leven alles verzamelde wat hij in zijn praktijk kon gebruiken, maar ook allerlei voorwerpen die te maken hadden met de geschiedenis van de gezondheidszorg op het platteland. Dat is de basis van onze collectie, een die in de loop der jaren voortdurend is uitgebreid. Die ook op wetenschappelijke wijze is onderzocht en beschreven, want De Dorpsdokter wil meer zijn, dan een gewoon klein dorpsmuseumpje.” Dat vertelt voorzitter Jeanne Verhoeven. Zij wil graag het jubileum en daarmee de waarde van De Dorpsdokter onder de aandacht brengen. “Er komen lezingen over onze collectie, een wagenspel, een grote tentoonstelling in C.C. Elckerlyc over de gezondheidszorg in heden en in het verleden, een Kinderdag en een boek dat ingaat op de topstukken van de collectie.”

Van groot belang

Het is inderdaad een van de mooiste plekjes van Hilvarenbeek, met het lange, fraai beplante, plantsoen, bergmolen De Doornboom, heemtuin D’n Doornhof èn Museum De Dorpsdokter. Een representatief beeld bij het binnenrijden van het dorp. Op de achtergrond is zelfs de Beekse toren nog te zien. “Wij hebben nog grootse plannen met dit vertrouwde beeld en de omgeving van het museum, maar daarover berichten we nog in een later stadium”, vertelt Jeanne. “Het museum, dat is belangrijk voor het dorp, niet alleen omdat het jaarlijks duizenden bezoekers trekt. Maar ook vanwege de vele mensen uit het dorp en de buurgemeenten die als vrijwilliger werkzaam zijn bij de conservatie, de rondleidingen en het onderhoud. De vele bezoekers waarderen ons werk om de geschiedenis van de verzameling levend te houden. Om maar een voorbeeld te geven: een laatkop en een vlijm zijn doodse voorwerpen, totdat men het verhaal hoort dat erbij verteld kan worden. Hoe aderlaten een algemeen uitgeoefende praktijk was in de vroegere gezondheidszorg. Dat wordt hier verteld.”

Steeds verrassend

“In de loop der jaren is onze verzameling steeds verder uitgebreid, want regelmatig ontvangen wij schenkingen en kopen we belangrijke voorwerpen aan. De collectie bevat op dit moment echt niet alleen voorwerpen uit het arsenaal van een dorpsdokter, maar ook uit dat van de tandheelkunde, de apotheker en drogist, de vroedvrouw en de wijkzuster, de fysio om maar wat voorbeelden te geven. Zo bestrijken wij niet alleen de geschiedenis, maar ook de huidige praktijk van de zorg om ons welzijn. De museumcollectie blijft dus steeds verrassend.”

Waarmee zij iedereen uitnodigt om eens te komen kijken. De collectie is niet statische, want voortdurend worden nieuwe aanwinsten getoond en zijn er kleine thema tentoonstellingen.