Al bijna 35 jaar stelt Stichting De Wandelgangen kunstenaars uit de regio in de gelegenheid om hun werk laagdrempelig te tonen. Met de gangen van het gemeentehuis van Hilvarenbeek als decor, krijgt het publiek op zondagmiddagen de kans om het werk te bekijken. Voor de kunstenaars is het een uitgelezen kans om het publiek voor zijn of haar werk te ontmoeten. Maar vermeende veiligheidsproblemen hebben burgemeester Maarten Houben doen besluiten om het stoppen van De Wandelgangen aan te kondigen. “Dit is als een donderslag bij heldere hemel, hier zijn wij helemaal kapot van”, zegt voorzitter Heleen Geenen.

door Harrie Wenting

De deuren staan uitnodigend open en de deur naar een volgende zaal ook. Het is zomaar een vrijdagochtend in het gemeentehuis van Hilvarenbeek. De hal naar het gemeentehuis is uitnodigend te betreden, maar de daarachter gelegen ruimtes ook. “De burgemeester heeft aangegeven dat dit niet klopt”, merkt Heleen Geenen op. “Nu is de ontmoetingsruimte ook toegankelijk, als we het hebben over veiligheid ligt hier al het eerste punt.”

Om de nieuwe (nog waarnemend) burgemeester Maarten Houben bij te praten over wat De Wandelgangen is, gingen Heleen Geenen en Christiane Schijvens (secretaris) open het gesprek met de burgervader aan. Maar aan het einde van hun gesprek bracht die als uit het niets een mogelijk stoppen van De Wandelgangen ter sprake. De openstelling op zondagmiddagen, en dan met name de ruimtes die door de week voor het publiek afgesloten zijn, zouden veiligheidsrisico’s met zich meebrengen.

“We waren echt met stomheid geslagen”, zegt Christiane Schijvens. Ze zet zich samen met twaalf andere vrijwilligers al jarenlang in om de regionale kunstenaars een podium te geven.

Altijd toezicht aanwezig

“Bij elke openstelling is er altijd iemand van onze stichting samen met nog de kunstenaar zelf en nog een derde persoon. Drie uur lang (van 14.00-17.00 uur) houden we toezicht op de deur, op wie er binnen komt en hoe het bezoek verloopt. In al die 34 jaar heeft er zich nog nooit één calamiteit voorgedaan. Bij elke openstelling blijft het alarm in de rest van het gemeentehuis ingeschakeld en als we over iets twijfel hebben, bellen we meteen de politie. Alleen hebben we dat nog nooit hoeven te doen. De expositieruimtes zijn de lange gang, trappenhuis en de ontmoetingsruimte. We komen niet in de afgesloten kantoren.”

De burgemeester benoemt als reden voor het voorgenomen einde van de exposities de geopolitieke spanningen. Kwaadwillende bezoekers zouden dingen kunnen verstoppen of achtergelaten, waardoor er schade zou kunnen ontstaan aan het gebouw of de gemeentelijke organisatie.

“Maar als er op de dag van vandaag ingebroken wordt of schade aangebracht, gebeurt dan vanaf een computer op grote afstand van een gebouw”, reageert Geenen. “Er vinden regelmatig hacks plaats door kwaadwillenden, daar zijn voldoende voorbeelden van. Maar noem mij ook maar één voorbeeld van schade na een bezoek aan een expositie?”

Unieke mogelijkheid

Toen in 1992 Stichting De Wandelgangen het levenslicht zag, wreven regionale kunstenaars zich in de handen. Hier kwam een unieke mogelijkheid om hun werk te laten zien en om met belangstellenden in gesprek te gaan. Wat begon in de kelder van het gemeentehuis, verplaatste zich later naar andere ruimtes in het gebouw, met name in de ruimtes waar het publiek normaliter niet komt. Maar als op zondagmiddag de deuren van Vrijthof 9 open gaan zijn het vooral de serieuzer belangstellenden die de toegangsdeur passeren.

De afgelopen twee maanden was er geen expositie vanwege de verbouwing van het gemeentehuis. In het verleden exposeerden er mensen zoals Janus Kluijtmans, de gebroeders Van Hees, Hans Smolders en Louis de Groot. De onderwerpen van de exposities zijn zeer uiteenlopend, van schilder of tekenwerk tot keramiek.

Na een aanmelding van een kunstenaar volgt er een schouw vanuit de stichting, waarna er al of niet groen licht komt. Daarna volgt een inventarisatie van het werk en wordt een expositie voorbereid. Op dit moment zijn er al tot halverwege 2027 exposities gepland. De belangstelling om bij De Wandelgangen te exposeren is onverminderd groot.

Elckerlyc geen alternatief

In het gesprek met De Wandelgangen opperde Houben Elckerlyc als mogelijk alternatief.

“Maar dat is totaal onmogelijk”, reageert Heleen Geenen. “Er is regelmatig kwetsbare kunst te zien in De Wandelgangen zoals glas, keramiek en beeldhouwkunst. Dat willen kunstenaars niet graag tentoonstellen in openbare ruimtes zonder toezicht, waar ook spelende kinderen verstoppertje spelen.”

Actie gestart

Stichting De Wandelgangen was achter de schermen het 35-jubileum van volgend jaar al aan het voorbereiden. De stichting is nu een actie gestart: Vrienden van De Wandelgangen. Ze hoopt hiermee extra mensen te werven zodat het toezicht op de zondagen met een persoon extra gedaan kan worden.

Daarnaast heeft de stichting de hoop nog gericht op de Beekse politiek, zodat de gemeenteraad nog positief bij kan dragen.

Op dit moment is er in De Wandelgangen een expositie van de Dongense Conny Mahieu en wordt de expositie van fotograaf Bert van Voorst voorbereid.

In 2023 ontving De Wandelgangen nog de Jan Naaijkensring, de gemeentelijke cultuurprijs, voor haar inspanningen.

Donderdagavond 16 april zal tijdens het vragenuurtje van de Raad de positie van De Wandelgangen ter sprake komen.