Hilvarenbeekse Sint-Petruskerk, een icoon van de Kempische gotiek en een officieel Rijksmonument, schuilt een van de meest bijzondere klinkende monumenten van Nederland - het Van Hirtum-orgel.En hoe spijtig het is, maar velen lopen er dagelijks aan voorbij zonder te realiseren dat het daadwerkelijk een klinkend erfgoed van wereldklasse is met een rijke geschiedenis en, nog bijzonderder: nog steeds met een rijke klank.

Tijdens de Open Monumentendag op 12 september 2026 richten wij onze aandacht en oren op deze kostbare juweel als onderdeel van de lange, landelijke monumentale traditie.

Speciaal voor dit orgel schreef componist Alfred Momotenko een nieuwe compositie "Dall'aria" uitgevoerd door Ad van Sleuwen (orgel) en Fien van Dingenen (blokfluit).

Over het orgel

Het Van Hirtum-orgel was bij de oplevering in 1843 een enorme investering van circa 4.000 gulden — een fortuin in een tijd waarin een dagloon nog geen gulden bedroeg. Dit bewijst dat de Beekse gemeenschap dit instrument altijd heeft beschouwd als hun kostbaarste culturele bezit. Dit enorme bedrag was vooral mogelijk door de destijdse welstand van Hilvarenbeek en de offers van de lokale gemeenschap. Het was een prestigeproject: men wilde het beste van het beste om de status van de kerk, het dorp en zeker de gemeenschap te prijzen.

De Beekse Meester: Ad van Sleuwen

Geen artiest is sterker verbonden met dit instrument dan Ad van Sleuwen. Als gerespecteerde muziektheoreticus, honorair stadsorganist van Hilvarenbeek, drager van zowel Pauselijke als Franse onderscheidingen en zoon van een organist die de Beekse muziektraditie mede vormgaf, is Ad al decennia lang de beschermer en promotor van ons klinkende materiële erfgoed. 

Artistieke meerwaarde: De Compositie

Ook in de muzikale zin voegt deze uiting iets speciaals toe aan de programmering van Hilvarenbeek in 2026. Om de beleving van de aanstaande Nationale Monumentendag te maximaliseren worden gedenkwaardige werken van Wilhelm van Wassenaer, Willem de Fesch, Hendrik Andriessen en onze levende Brabantse trots, de componist Kees Schoonenbeek vertoond.

Wereldpremière 

Het complete programma blijft niet bij de bestaande creaties van de Nederlandse meesters, want op deze dag voegen we ook een nieuwe pagina aan de Beekse muziekgeschiedenis toe. Er is een compositieopdracht verstrekt aan Alfred Momotenko, Hilvarenbeekse componist met internationale bekendheid, om de betekenis de Nationale Monumentendag via een wereldpremière voor orgel en blokfluit expressief te vieren. De artistieke gedachte daarachter is te beschrijven als een 'compagnon piece' (companion werk) ter ere van Nederlandse meester componist en organist Hendrik Andriessen (1892 – 1981), aldus in uitvoering van Ad van Sleuwen en Fien van Dingenen (blokfluit, eveneens Brabantse musicus).

Tezamen uitgedrukt belooft het 40 jarige jubileum van Nationale Monumentendag werkelijk alleen in Hilvarenbeek in de breedste betekenis van monumentaal wezen, ofwel historisch, architectonisch, cultureel en nog altijd - gemeenschappelijk.