Als scenarist leverde Anders Thomas Jensen indringende drama's af zoals After the Wedding en oorlogstragedie Brothers. Toch maakte de Deen vooral furore als regisseur van donkere misdaadkomedies zoals The Green Butcher en Adam's Apples, waarin de personages aan de onderkant van de maatschappij bungelen of zelfs daarbuiten zijn geplaatst. Zijn absurdistische komedie The Last Viking past perfect in dit rijtje. Donderdag 20 augustus om 20.00 uur is dit juweeltje te zien in de theaterzaal van Cultureel Centrum Elckerlyc te Hilvarenbeek.
De hoofdpersoon in Jensens zesde speelfilm ‘The Last Viking’ is meer dan een simpele mislukkeling. Toch heeft bankovervaller Anker (Nikolaj Lie Kaas) het ontegenzeggelijke talent om de controle over situaties te verliezen. En dan te bedenken dat hij nog de meest heldere geest uit de familie is.
Wanneer een klus volledig uit de hand loopt en zelfs een dode tot gevolg heeft, mag de crimineel vijftien jaar de cel in. Vlak voordat hij wordt ingerekend, weet Anker zijn labiele broer Manfred (Mads Mikkelsen).nog net duidelijk te maken waar de buit begraven ligt. Wanneer Anker echter vrijkomt blijkt broer Manfred voortaan aangesproken te worden als John. Want hij waant zich de ene keer John Lennon terwijl hij de andere keer door het leven wenst te gaan als de laatste Noorman uit de filmtitel. Jensen besteedt veel aandacht aan het sociaal beperkte milieu waarin Anker opgegroeide. Zelf koos hij het verkeerde pad, maar Manfred en zus Freja zijn blijven steken in een troosteloze sociale huurwoning waar de uitzichtloosheid van de slecht gestucte muren afdruipt.
Verloren zielen
Via een reeks komische verwikkelingen - John heeft de neiging om op willekeurige momenten uit het raam te springen - belanden de broers via de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis uiteindelijk bij hun geboortehuis. De nieuwe eigenaren runnen het als Airbnb, maar ergens moet dat pak geld nog liggen. De situatie en Manfreds geestelijke conditie biedt Jensen ruim baan om al zijn komische registers open te trekken. Met hulp van enkele andere verloren zielen probeert John de Beatles te doen herleven, al komt er meestal vooral ABBA uit hun instrumenten.
The Last Viking wisselt voortdurend tussen slapstick en serieus drama. De serieuze noot klinkt vooral in de slotakte waarin de verhaallijnen samenkomen. Op een gewaagd moment krijgen de personages meer tragiek en diepgang.
Het zou te gemakkelijk zijn geweest om Johns mentale toestand tot in het hilarische uit te buiten, want achter zijn persoonlijkheden schuilt onmiskenbare tragiek. Door de veelzijdigheid van Mads Mikkelsen is het makkelijk meegaan in een personage dat lijdt aan meervoudige persoonlijkheidsstoornis en worstelt met alle bijbehorende absurditeiten. Daarnaast slaagt Jensen er als regisseur in humor en drama te verweven zonder dat het zwaar wordt.
Zwarte komedie
Het geestelijk welzijn van John wordt nooit het mikpunt van spot; zelfs zijn broer gaat er uiteindelijk in mee. Deze zwarte komedie blinkt uit in zijn geslaagde en gelaagde combinatie van thema's en stijlen en won tijdens het afgelopen Imagine-festival zowel de jury- als publieksprijs. Kaartjes voor de speelfilm ‘The Last Viking’ zijn te bestellen via: https://www.cultureelcentrumelckerlyc.nl/.