Ga eens op zoek naar de vele verschillende planten in onze gemeente, die er van nature voorkomen. Je hoeft alleen maar te kijken in de bermen langs de wegen, in de bossen, aan de akkerranden en zelfs tussen de straat- en stoepstenen. Elke plant is interessant; onkruid is maar een verzonnen woord. Als jij je er een beetje in verdiept, dan gaan die Beekse planten nóg meer leven. Zeker nu het volop zomert.
door Kees van Kemenade
Bijvoet, een zo algemene plant op onze zandgrond dat je hem bijna als een onkruid zou kunnen beschouwen. Niet dat hij onopvallend is, want de plant wordt bijna manshoog. Zo tref ik hem aan op het talud van de Hakvoortseweg.
Hij is in de zomermaanden op zijn indrukwekkendst met zijn roodachtige stengels, bladeren met een groene boven- en zilverwitte onderkant. De bloemetjes zijn heel klein en vallen nauwelijks op. Mooie opvallende kleurtjes die insecten aantrekken heeft hij niet nodig, want bijvoet laat de wind zorgen voor bevruchting en verspreiding van de pollen. Die stuifmeelkorrels zijn het grootste nadeel van deze plant, want zij maken het mensen met hooikoortsklachten knap lastig.
In het najaar sterft bijvoet af, maar de houtachtige wortelstok zorgt ervoor dat in de volgende late lente nieuwe stekken weer boven de grond komen.
In de natuurgeneeskunde wordt bijvoet bijzonder gewaardeerd en onder meer toegepast bij problemen rondom de menstruatie. Dat merk je ook aan de wetenschappelijke naam: Artemisia, die is afgeleid van de Griekse godin Artemis, de godin van de jacht èn van vrouwen in het algemeen en die een kind gaan baren in het bijzonder.
De Nederlandse naam is een beetje wonderlijk. Je leest wel dat Romeinse soldaten bladeren van bijvoet in hun schoenen deden om de lange dagmarsen dragelijker te maken. Dat lijkt me onzin, omdat Romeinse soldaten sandalen drogen, maar vooral omdat het niet werkt. De verklaring lijkt me voor de hand te liggen: bijvoet werd vanwege de geur toegevoegd aan eten, om vooral vette gerechten ook makkelijker verteerbaar te maken. Ook bier, voordat hop werd geïntroduceerd, werd met deze en andere planten - die men gruit noemde - smakelijker gemaakt.