In enkele afleveringen keken we naar de droogte van afgelopen zomer en de gevolgen daarvan. Van de amateur weermannen die zelf al jaren de neerslag meten, tot eigen waarnemingen. Deze week het slot, we kijken mee over de schouders bij Brabant Water, die ervoor zorgen dat er nog water uit onze kraan komt. Daar wordt er nog niet gesproken over een absoluut tekort aan water, maar is droogte en waterschaarste bepaald geen denkbeeldig probleem. De droge zomers van 2018, 2019 en 2020 staan nog op het netvlies en ook dit jaar was het extreem droog waardoor beregeningsverboden uitgevaardigd werden. Steeds vaker ervaren ze ook daar de negatieve consequenties van wat droogte betekent voor onze natuur, landbouw, industrie en huishoudelijke consumptie.

door Harrie Wenting

Brabant water pompt alleen al in Brabant op van waterputten op 29 locaties. De dichtstbij gelegen putten zijn Oirschot en Vessem en iets verder weg in Bergeijk en Tilburg. Hoeveel water er op elke plek en op elk moment opgepompt wordt, verschilt per locatie en per periode. Zo heeft het sterk te maken met de drinkwatervraag, die vaak weer gekoppeld is aan de buitentemperatuur. Over het jaar heen ligt het drinkwatergebruik over heel Brabant gemiddeld tegen de 500 miljoen liter drinkwater per dag. In totaal is daar jaarlijks rond de 190 miljoen m3 grondwater voor nodig.

Het grondwater wordt door Brabant water opgepompt vanaf een diepte van zo’n 200 meter, ofwel de lengte van twee voetbalvelden diep. Op deze diepte wordt volgens een woordvoerder van Brabant Water, het water beschermd door meerdere afsluitende kleilagen. Het water uit deze aardlagen is honderden, maar vaker zelfs duizenden jaren oud. In deze aardlaag stroomt het water van hoger gelegen gebieden zoals de Ardennen, langzaam richting de Maas.

Zo snel mogelijk afvoeren

De boeren die in de zomer veelvuldig op hun droge akkers sproeien, halen hun water voornamelijk uit putten die zo’n 100 meter diep liggen, bij hen gaat het om zo’n 100 miljoen m3 per jaar,

Decenialang is het waterbeheer erop ingericht om het zoete grondwater zo snel mogelijk af te voeren. Daardoor komt en niet genoeg grondwater bij om alle functies (natuur, landbouw, industrie en drinkwater) mee ter voorzien. Om de verdroging tegen te gaan is er een droogteagenda opgesteld waarin alle waterpartijen hun eigen acties moeten uitvoeren. (meer informatie hierover is te vinden op de website van de provincie Noord Brabant).

In Brabant en dan vooral in West Brabant, dreigt een toekomstig tekort aan drinkwater. Dat wil zeggen dat de huidige drinkwatervoorziening niet toereikend is om in de bevolking- en economische groei op te vangen. Daarom wordt daar gewerkt aan een nieuwe grondwaterwinning bij Kruisland. Daarnaast worden er nieuwe onconventionele methodes ontwikkeld, zoals drinkwaterproductie uit brak water (in Genderen) en uit zeewater (Tholen). Samen met het verminderen van de drinkwatervraag bij particulieren en bedrijven moet dat ervoor zorgen dat er ook in de toekomst altijd drinkwater uit de kraan komt.

De vraag die iedereen zich nu kan stellen is: wat kan ik hieraan bijdragen?

Afvalwater goed reinigen

De woordvoerder van Brabant Water weet daar het volgende over te melden: “Wat mensen thuis kunnen doen is bewust met het water omgaan. Dat geldt natuurlijk voor het drinkwater, maar ook zeker voor mensen met een eigen grondwateronttrekking/ grondwaterput. Er zijn in Brabant 65.000 van die private grondwateronttrekkingen, die samen in een korte periode van droge periode 41 miljoen m3 grondwater onttrekken. Dit grondwater komt, net als de beregening, uit de bovenste aardlagen en heeft direct en lokaal negatieve invloed in de omgeving en op de natuur.”

Een nog nieuwe ontwikkeling is om meer regenwater te benutten in ons dagelijks gebruik. Als voorbeeld hiervan is het voornemen van ontwikkelaars in de bouw die waterbuffers aanleggen waarin water opgevangen kan worden om er later het toilet mee door te spoelen. Ook waterzuiveringen dragen hun steentje bij door het afvalwater dermate goed te reinigen waardoor het opnieuw de bodem in kan.

Intussen blijft ook het Waterschap (in onze regio Waterschap De Dommel) meedenken aan betere oplossingen in het waterbeheer. Beekjes die jaren terug gekanaliseerd werden, krijgen hun meanderende loop weer terug. Dat dit in nattere periodes weer een probleem oplevert is inmiddels ook al gebleken. Binnenkort is er een informatiebijeenkomst (13 oktober 16.00 uur in de Wekker te Reusel) over de herinrichting van het eerste deel van De Reusel, waarin meteen gekeken wordt naar de effecten van de geplande ingrepen.

Hemelwaterafvoer

Ook gemeenten dragen hun steentje bij, zoals door bij nieuwbouwprojecten een apart stelsel aan te leggen voor het hemelwaterafvoer, zodat dit direct terug de bodem in kan.

Maar ondanks alle goede voornemens, staan de poelen nog wel droog en leggen veel monumentale beuken het loodje. Deze miniserie stopt nu, maar niet het waterprobleem!

Reageren kan nog altijd op hilverbode@gmail.com.