Dat Hilvarenbeek een mooie gemeente is en je er met veel plezier kunt wonen, dat weet iedereen. Maar hoe mooi en interessant dat zie je pas als je op ontdekkingstocht gaat. Bij voorkeur te voet, want dan ervaar je alles veel beter dan op de fiets of in de auto. Vandaag een wandeling door de bossen tussen Biest-Houtakker, Diessen en Hilvarenbeek. We maken gebruik van het netwerk aan knoppunten dat heel onze gemeente bestrijkt. Startpunt is het paaltje met knooppunt nummer 55 aan de Hakvoortseweg, net voorbij het talud over de N269 en dan verder in de richting van nummer 54.

door Kees van Kemenade

Een klein stukje door agrarisch gebied en dan wandelen wij meteen het landgoed Annanina’s Rust binnen. Ingeklemd tussen de uitvalswegen van Hilvarenbeek naar Biest-Houtakker en naar Diessen ligt het donkere landgoed – vanwege de oude en uitgegroeide loofbomen - Annanina’s Rust. Het natuurgebied ligt voor het grootste deel op het grondgebied van Diessen en draagt een cryptische naam. Er bestaat een overlevering dat een Anna, en haar dochter Nina, hier zichzelf verhangen zouden hebben en zijn begraven. Het verhaal maakt een wandeling door dit natuurgebied op de vroegere gemeentegrens tussen Hilvarenbeek en Diessen alleen maar meer intrigerend. We passeren een oude grensmarkering, de Hemelberg, van de gemeint van het dorp.

Mieltjesbos

De stichting van het landgoed is in 1889, toen notaris Huijsmans hier akkers en velden opkocht met het doel er een jachtgebied van te maken. Helaas voor Emile Huijsmans - naar hem werd het landgoed aanvankelijk ‘Mieltjesbos’ genoemd - mocht hij er niet op jagen. Hij bezat namelijk het heerlijke recht van de jacht voor dit gebied niet, want dat was het bezit van de Tilburgse fabrikant Swagemakers. Anders hadden er waarschijnlijk alleen maar maïsakkers gelegen. Zo heeft de jacht toch ook zijn pluspunten! De grootgrondbezitter maakte van zijn landgoed deels een park en voor de rest een productiebos. Het verschil is na ruim een eeuw nog altijd goed te zien. Prachtige hoog opschietende beuken, resten van oude bruggetjes, slingerende paden en rechte lanen, maken duidelijk dat je in het parkgedeelte bent. Naar de mode van de tijd werden er rododendrons aangeplant, eigenlijk een exoot die hier niet thuis hoort. Waar sparren en dennen overheersen is het gedeelte van het bezit waar hout werd aangeplant voor de kap.

Gezonde boslucht

Annanina’s rust kreeg zijn huidige gestalte toen het in 1928 aan professor Gimbrère werd verkocht; de latere rector-magnificus van de Tilburgse Hogeschool. Gezonde boslucht voor zijn kinderen was een van de hoofdredenen waarom de hoogleraar het natuurgebied kocht. Hij liet een aantal bouwwerken neerzetten, waaronder de boswachterswoningen midden op het landgoed. In 1978 werd Annanina’s Rust verkocht aan Brabants Landschap, die sedertdien waakt over het behoud van dit bijzondere natuurgebied op de overgang van voedselrijk beekdal naar schrale zandgrond.

Met de aankoop van gronden aan het Spruitenstroompje heeft Brabants Landschap het landgoed verder uitgebreid en dat maakt het gebied nog afwisselender. Van een vochtig beekdal tot hogere droge zandruggen, het is er allemaal vertegenwoordigd.

Schrale grond

We steken de weg van Diessen naar Biest-Houtakker over en komen in het Diessens Heike. Je kunt er nog goed zien hoe de heide hier werd ontgonnen. Om de paar meter een slootje en het uitgegraven zand werd ertussen opgeworpen. Zo ontstonden de zoals de ontginners het noemen rabatten. Het was maar schrale grond dus werd het beplant met naaldhout, dat nu plaats heeft gemaakt voor loofbomen. Nu staat er op een schildje van Brabants Landschap, ook de naam Annanina’s Rust, maar dat klopt eigenlijk niet. Er loopt maar een enkel pad doorheen en dat eindigt plotsklaps bij het open landschap van het Diessens Broek. Dat levert mooie vergezichten op. Het zandpad gaat over in een verharde landbouwweg tot aan ´t Hoekje, dan een stukje Biestsedijk om weer de vertrouwde bossen van Annanina’s Rust in te duiken. Let bij het laatste deel van de tocht maar eens op de ondergroei; bosbessen, varens, maar ook veel bramen. Tussen de hoge bomen een ondergroei van berken, hulst, vogelkers, en lijsterbes. Als straks de herfst begint, tal van paddenstoelen. Als je oplet zie je hier en daar ook de tondelzwam, vast verankerd aan een boom. En als je heel stil bent hoor je het geluid van de bosvogels en misschien wel het hameren van de specht. Met die indrukken komen we terug bij het startpunt.

In anderhalf tot twee uur is de wandeling makkelijk te doen als je de volgende knooppunt nummers volgt: 55 – 54 – 53 – 09 - 08 – 11 – 51 – 52 – 54 - 55