“We schrijven het verhaal van al die goei mensen en van de grote slechteriken onder ons, en we komen er bekant nooit over uitgepraat, er is nog zoveel te vertellen over de familie van Riel...”, aldus Ad Hoozemans.
Ad Hoozemans deed stamboomonderzoek en beschrijft het wel en wee van de lotgenoten van de familie Van Riel waarvan hun familienaam aanvankelijk Verhiel was. Joost Joachim Geerts Blockmaekers Verhiel is geboren omstreeks 1575, in Baarle, hij woonde aldaar op het Oostereynde. Joost was getrouwd op 24 januari 1629 te Baarle-Hertog met Martina Martens, die eerder weduwe was van Peter Willems en daarvoor van Gaspar Cruijssaerts. Joost was boer en schrijnwerker tijdens zijn leven, hij is op 27 maart 1648 begraven in Baarle.
Van Joost en Martina is bekend dat zij een zoon hadden genaamd Joachim. Deze Joachim was boer en vorster van Baarle-Hertog. Vanuit Baarle-Hertog zijn zij naar Alphen verhuisd en later gingen zij in Tilburg wonen. Omstreeks 1690 wonen ze in de wijk Stokhasselt in Tilburg en komt er ook een Quirinus van Riel voor. Deze heeft zijn roepnaam waarschijnlijk te danken aan de Heilige Quirinus of Quirijn, waar van er toen in dat buurschap in Tilburg noord een stokske of kapel stond en tegenwoordig bekend is onder de naam Quirijnstok. De betekenis van ’stock’ is in dit geval een paal of boomstam waarop of waarin een heiligenbeeld staat, een soort veldkapelletje dus. De Sint Quirijnstock stond waarschijnlijk aan het begin van de huidige Quirijnstokstraat aan de grens van Udenhout.
Bér van Riel die geboren was in Tilburg vestigde zich in 1756 in Hilvarenbeek, hij was boer en trouwde in de tweede echt op 30 april 1758 met de in Hilvarenbeek gedoopte en wonende Joanna (Jenneken) Jan Dielis van Oorschot. Hun zoon Giel is wettelijk getrouwd in Hilvarenbeek met Maria (Joannemie) Jan van de Mosselaer op 12 mei 1788 voor de schout en schepenen. Joannemie is gedoopt in Diessen op 21 augustus 1760 als dochter van Jan van de Mosselaer en Anthonia van der Weghen. Toestemming tot het huwelijk verleend in het huis van Adriaan van Oirschot in de wijk Biest op 25 april 1788 waar de bruid nog in het kraambed was. Joannemie is 5 dagen voor dat zij getrouwd is bevallen van een dochter. Giel die boer was kocht in 1794 in Diessen een keuken, stal, schop, halve aanstede en een kwart van een schuur aan het Lurinx-eynd met een half akkerke in de Alsie, groot 33 roeden. Giel is overleden op 14 februari 1835 om 09.00 uur. Volgens de memorie van successie kantoor Oirschot liet Giel na een boerenhoeve met ongeveer 6 bunder bouwland, ongeveer 6 bunder weiland, 2 bunder houtopstand, 3 bunder broekveldheide. En nog een boerderij met 2 bunder bouwland, 2 bunder groes, een halve bunder houtopstand, en een halve bunder broekveld heide.
Norbert een zoon van Giel was getrouwd met Joanna (Jennemie) Maria Moonen. Jennemie is gedoopt in Diessen op 1 april 1807 als dochter van Peter Cornelis Moonen en Petronella van der Meijs. Na de dood van de ouders van Jennemie erfde zij op 2 maart 1839 een, boerenhofstede met percelen grond staande en gelegen in het Lurinx-eynd en Koppenstraat in Diessen, bestaande uit een huis met erf en schuur, een perceel weiland genaamd het Leuken, opgaande bomen aan het Klein Laar, een perceel weiland genaamd de Krijnendries, een perceel weiland genaamde de Aanstede, een perceel bouwland genaamd de Sloorakker, een perceel weiland genaamd Putteveldeke, een perceel schaarbos genaamd Putteveldeke, een perceel bouwland genaamd Hoogveld, een perceel weiland genaamd Pluijmveld, een perceel weiland genaamd Achterste Koppenstraat, een perceel hooiland genaamd Willekensfortjes, een perceel schaarbos genaamd Willekensfortjes, in het Diessens broek een perceel weiland genaamd Veldeke aan de Heide, een perceel hooiland genaamd Magdalena, bij het Huiske ten Halve een perceel bouwland genaamd het Polderke, een perceel bouwland genaamd Nieuwe Erf, een dennenbos genaamd het groot Nieuweveld, een perceel bouwland genaamd de Krommenakker, een perceel bouwland genaamd Doornboom, een perceel bouwland genaamd het Bijltje, onder Baarschot de helft in een onverdeeld heiveld genaamd Baarschots heiveld. De goederen waren belast met een jaarlijkse tol aan de parochiekerk van Diessen van 2,50 gulden, aan de parochiekerk van Hilvarenbeek van 3 gulden, 1 schepel 9 koppen 6 maten rogge aan de erven van wijlen Jan Ketelaars te Hilvarenbeek. De waarde van de onroerende goederen is geschat op 2650 gulden. In deze later in moderne stijl herbouwde boerderij hebben nazaten van Norbert en Jennemie, in de heden beter met de straatnaam het Hoekje, tot medio 2023 geboerd.
Eind negentiende- begin twintigste eeuw was het niet vanzelfsprekend dat boerenzoons nog een eigen boerderij konden beginnen. Zo ook bij de nazaten Van Riel, sommige werden boer, andere voerman, melkslijter en een sigarenfabrikant. Ook waren in die periode kleinkinderen van Norbert en Jennemie van Riel beruchte stropers, zij waren de schrik van het klein wild in het Diessensbroek, de Beerseheide en alle overige heide- en bosgebieden in en om Diessen. Meerdere malen zijn zij door de sterke hand van de wet betrapt bij stropen van klein wild. Joaneke van Riel uit de Westerik, een van hen, die de bijnaam ‘den Ezel’ had, heeft meerdere malen in hotel traliezicht in Breda in arrest gezeten. Het heeft hem ook een boerderij en percelen grond gekost om alle bekeuringen te kunnen betalen. Hij was al ver in de tachtig toen burgemeester Wijnhoven van Diessen, een fervent jager, die als hoofd van de plaatselijke politie, opdracht gaf aan de agenten, om als zij Joaneke betrapten bij het stropen, het stropersmateriaal en de buit in beslag te nemen en hem weg te jagen. Zij hoefden geen proces-verbaal op te maken want van zijn kleine inkomsten, de AOW van Drees, kon hij die toch niet betalen, en een persoon van die leeftijd in de gevangenis steken was niet menselijk.
De sigarenfabrikanten waren vader Sjaak en zoon Toon van Riel. Na de dood van Sjaak heeft zijn weduwe het sigarenfabriekje gerund, wat later door haar kinderen korte tijd is voortgezet. In 1935 werd het omgezet in een vennootschap onder firma onder de naam Sigarenfabriek Fumator. Firma A.J. van Riel, vennoten A.J. van Riel, Diessen, J.J.C. van Riel Diessen en M.S.Th. van Riel, Diessen. Twee jaar later wordt de vennootschap ontbonden en gaat alleen A.J. van Riel verder onder zijn eigen naam. Toon heeft zich op 29 april 1944 laten uitschrijven uit het handelsregister in Tilburg wegens beëindiging van de productie.
Een van nazaten van de voerlui, die vaak voor eigen rekening reden als eenmansbedrijf, heeft in 1946 een eigen bedrijf gesticht en een dragline gekocht waarmee hij sneller zand en grind kon laden wat hij transporteerde. Martijn van Riel is de grondlegger van het 77 jaar bestaande bedrijf bekend onder de naam M.J van Riel. Het bedrijf is in de loop der jaren in uitgegroeid tot een (inter)nationaal opererende onderneming in hijsen en heffen, exceptioneel transport en industriële verhuizingen. Met een machine- en wagenpark van ruim 100 kranen, ruim 50 vrachtwagens en ruim 200 man personeel met vestigingen in Tilburg, Oss, Eindhoven, Moerdijk.
Digitaal verkrijgbaar
Het bijna honderd A4-pagina’s tellende digitale bestand is in PDF voor eenieder die er belangstelling heeft gratis beschikbaar. Stuur een e-mailtje naar adhdies@gmail.com met het verzoek om toezending van de digitale versie van De Baarlese stam Van Riel, en het wordt u toegezonden.
