Toen ik voor onze Waspikse Muziekquiz onlangs op zoek ging naar een foto van The Pogues-zanger Shane MacGowan (hij haalde de quiz met als aanleiding het nummer ‘A rainy night in Soho’), schrok ik me een ongeluk. ‘Good old’ Shane in een ziekenhuisbed: de dood en wanhoop in de ogen. Het bleek een voorbode te zijn van het bericht dat ons afgelopen donderdag bereikte: weer een muziekheld die zich voegt bij dat bandje in de wolken.

Oké, meteen alle critici de mond snoeren: natuurlijk vroeg de losbandige levensstijl van Shane MacGowan om een vroegtijdige, niet natuurlijke dood. Sterker nog: eigenlijk is het een godswonder dat hij de 65 nog heeft gehaald. Geregeld nam hij drugs, maar vooral sloten met alcohol goot de Ier al vanaf zeer jonge leeftijd naar binnen. Het leverde hem zijn kenmerkende ruwe stem, maar vooral een onnavolgbaar rebels imago op. Zoals Shane MacGowan was er maar één op de hele wereld te vinden.

Maar dat neemt niet weg dat Shane voor velen een grote inspiratiebron was. Zo weet ik dat Rowwen Hèze frontman Jack Poels groot fan is en ook Man van Naam Ad Grooten ziet MacGowan als een van zijn grootste inspiratiebronnen. Ik heb Shane met zijn band The Pogues zelf leren kennen via het nummer Fiësta. Een evergreen die iedereen kent, maar die je eigenlijk veel te weinig op de radio hoort. Lekker nummer, en dan vooral om een lekker ‘fiësta’ te bouwen. Maar Shane drong zich al snel aan me op als goede tekstschrijver. Zijn teksten gedijen perfect in het genre wat zijn band zo groot maakte: Ierse folk met een punky sausje.

Verdrietig

Het sfeervolle ‘A rainy night in Soho’ is het straatvoorbeeld van hoe een liefdeslied in elkaar hoort te zitten. Loepzuivere muziek met de krakende stem van Shane die terugblikt op zijn leven. Ik word altijd stil en wat verdrietig als ik het nummer hoor. De Limburgse Janse Bagge Bend bracht overigens een mooi eerbetoon aan The Pogues door van dit nummer de vertaling ‘Prakkezere’ te maken: de moeite van het luisteren waard.

“I’ve been loving you a long time, down all the years, down all the days. And I’ve cried for all your troubles, smiled at your funny little ways. We watched our friends grow up together and we saw them as they fell. Some of them fell into Heaven, some of them fell into Hell.”

Nog zo’n evergreen: ‘If I should fall form Grace with God’. Hé, waar kennen we die ook alweer van? The Pogues maakte veel feestmuziek in de Ierse traditie en daar hebben gerenommeerde bands in Nederlands dankbaar gebruik van gemaakt. Niet normaal hoe vaak je een nummer uiteindelijk kunt herleiden naar The Pogues. Want buiten de kwaliteiten van MacGowan als tekstdichter staan The Pogues muzikaal als een huis.

“If I should fall from grace with God where no doctor can relieve me. If I’m buried in the sand but the angels won’t receive me. Let me go, boys, let me go, boys: let me go down in the mud, where the rivers all run dry.”

TOP2000

Maar waar ik met dit verhaal echt een lans wil breken als het gaat om de aanstaande TOP2000 (waarvoor nog tot en met aanstaande vrijdag 8 december gestemd kan worden) is ‘Fairytale of New York’. Al die jaren dat ik vanuit burgerplicht mijn stemlijstje indien voor de TOP2000 staat deze parel van The Pogues erin. Absoluut een buitenbeetje als het gaat om de standaard kerstklassiekers, maar juist daardoor de beste kerstplaat ever. Vind ik dan hè. Want ga maar na: in dit nummer verhaalt een koppel over de mooie en minder mooie kanten van hun relatie, op zoek naar het geluk in New York tijdens kerst. Prachtig sfeervol en liefdevol begin, maar al snel gaat de drank vloeien en wordt elkaar de huid vol gescholden. En dat geschreven door een kerstkind (Shane MacGowan werd op Eerste Kerstdag 1957 geboren)… amen! Hopelijk dit jaar weer veel stemmen in de Lijst der Lijsten voor deze krachtige en noodzakelijke tegenhanger van ‘All I want for Christmas’.

“You’re a bum, you’re a punk, you’re an old slut on junk. Lying there almost dead on a drip in that bed. You scumbag, you maggot, you cheap lousy faggot: Happy Christmas your arse, I pray God it’s our last.”

De spoeling hier op aarde begint dun te worden als het om muziekhelden gaat. Bij het ‘bandje in de wolken’ waarover Henny Vrienten vlak voor zijn overlijden zong, kan er weer een stoel achter de piano worden bij gezet. En een goede fles Irish Whiskey. Ik zoek als passend eerbetoon de DVD ‘Crock of Gold’ op, een sterke documentaire over het leven van Shane, die ik ooit voor een paar euro op een platenbeurs op de kop tikte. “God looked down on this little cottage in Ireland and said: “That little boys there… He’s the little boy that I’m going to use to save Irish music.”

En als ik daar mee klaar ben en mijn ogen weer droog gemaakt heb, zet ik het nummer ‘Shane’ op dat Jack Poels in 2006 met zijn band Rowwen Hèze schreef over MacGowan. Op naar kerstmis: Happy Christmas you arse.

“En iedereen wachtte geej schold en geej lachte ’t het neet lang gedeurd. Ow wurd, hoe ze krakte en meej ien vur ien rakte toen waas ’t gebeurd. Want als geej zingt is alles wir vergeave. De tied stiet stil ’t geveul giet van de rem. Alles keumt wir neave dor ow stem.”

Marcel Donks, muziekliefhebber