In 1922 begon Jac. Naaijkens met het drukken en verspreiden van een krant voor Hilvarenbeek, Het Kerkklokje. Zoals de naam al doet vermoeden publiceerde het blad voornamelijk kerkelijk nieuws, maar omdat heel de maatschappij rond het geloof georganiseerd was, alle verenigingen bijvoorbeeld, geeft het toch een mooi beeld van de maatschappij een eeuw geleden. Om Het kerkklokje renderend te maken werden er ook advertenties geplaatst en die zijn na al die jaren een geweldige bron van informatie.

door Kees van Kemenade

Hilvarenbeek bezat ook toen al een flink aanbod aan winkels, die allemaal via het nieuwe medium hun waren aanprezen. Zo ook winkelier Jos Brekelmans:

Duurder boter onnoodig

“Delfts Roem” 80 cent per pond. Prima kwaliteit 48 cent per pond. Alleenverkoop. Prima Port vanaf ƒ1,-- Wijn ƒ1.10 p. flesch.

In de jaren twintig ging de welvaart van de bevolking sterk vooruit. Niet langer was de landbouw het belangrijkste middel van bestaan. Luxe producten vonden steeds meer aftrek. De firma Corn. Schijvens adverteerde aldus:

Het is thans, nu de lange winteravonden voor de deur staan, de tijd om een Hilvaria naaimachine aan te schaffen. (…) Koop dáár uw naaimachine waar ze vakkundig gerepareerd kunnen worden. Tevens maken wij U attent op onze groote sortering en prijzen in: MANUFACTUREN Alle soorten gebreide ondergoederen - ook in kindermaten. Aan zeer lage prijzen.

Enkele decennia ervoor had men in huis nog een open vuurplaats, maar sinds het begin van de eeuw was de grootste vernieuwing in keuken en kamer, het product dat F. Tooten leverde:

KACHELS Groen geëmailleerde Kachels. Salamander- en Vaaskachels. Huishoudkachels Vera en No 42, Ronde Kamerkachels met Nikkel deksel en rand, voetrand en pooten, met losse binnenkachel ƒ16,--. Vulemmers 95 cent. Kolenbakken met binnenbak F3,50. Aanbevelend F. Tooten.

Hilvarenbeek had inmiddels een eigen nijverheid. Meestal kleine bedrijven, vooral in schoenen en in lederwaren, en tabak. Sigaretten werden nauwelijks gerookt, maar wel de pijp of:

Het beste van het beste zijn de Helios sigaren van 6, 8 en 10 cent. J. Leenhouwers Gelderstraat A93

Roken was algemeen verspreid en werd gezien als gezellig en rustgevend. De toegenomen welvaart zorgde ervoor dat men regelmatig een “rookertje” kon opsteken.

Naast de particuliere bedrijven, kende Hilvarenbeek ook een winkel waar je lid van moest worden. Ons Belang was voortgekomen uit de vakbond:

R.K. Coöperatie O.B. Huismoeders, probeert onze prima peulvruchten aan zeer lage prijzen. Groene Zeeuwsche erwten, geschoond 16 ct. p.p. Witte boonen 16, 18, 25 ct. p.p., Bruine boonen, Noordholl. 18ct. p.p.

De meeste van de winkels zijn al lang verdwenen, maar enkele hebben de op- en neergang van de economie en de grote veranderingen overleefd. De bedrijven die voortkomen uit de maalderij van Jac van Gool, idem het textielbedrijf van Mart. Schijvens en:

G. Bosmans & Zoon Koper- Lood- en Zinkwerker.

Kerkklokje wordt Hilverbode

In juni 1928 pakten zich donkere wolken samen boven het Kerkklokje. Het bisdom wilde dat de zaak aan hen werd overgedaan. De 365 abonnees van het blad zouden voortaan een nieuw orgaan ontvangen: De St. Jansklokken, waarin opgenomen een editie voor het dekenaat Oirschot, met alle kerknieuws dat het bisdom belangrijk vond. Op 24 juni verscheen het laatste Kerkklokje, met al de aankondiging van Jac. Naaijkens dat vanaf volgende week De Hilverbode zou verschijnen. Dat was 1 juli 1928, het officiële geboortejaar van de dorpskrant. Voor 75 cents kreeg je hem een half jaar bezorgd vanuit het redactieadres aan de Gelderstraat A83, waar in het schuurtje achter het huis de drukpers stond.