Niets is zo grillig als de natuur en dan met name het weer. De afgelopen zomer maakte ons nog maar eens duidelijk hoe kwetsbaar we met zijn allen zijn als het simpelweg zes weken niet regent en het tegelijk meer dan dertig graden is. Hoe uitzonderlijk was deze periode van droogte nu echt? In een publicatie uit 1995 (!) bidden honderden boeren en boerinnen uit de regio al voor meer regenwater. Maar of het geholpen heeft?

door Harrie Wenting

Het was nog de tijd van de gulden, en de introductie van de Euro was nog een ver-van-mijn-bed-gebeuren. Maar wat wel herkenbaar was: het verlangen naar meer regen in de zomer. In augustus 1995 vierden ruim 1500 boeren en boerinnen uit De Kempen hun oogstdankfeest en hun belangrijkste thema: water.

"De grillen van de natuur treft de Kempische zandboeren hard. De psychische druk die hierdoor in gezinnen ontstaat is groot en veel boeren lopen op hun tandvlees. De stand van de gewassen is onvoorstelbaar beroerd, laten we daarom bidden voor meer regen."

Vergelijking met de Sahel

Het was destijds kringvoorzitter van de NCB Jan Noordman die deze woorden sprak tot zijn toehoorder, hij werd daarbij geflankeerd door enkele priesters, misdienaars en bestuurders van de boerenbond. Het was de periode dat Jozias van Aartsen nog minister van landbouw was en het onderliggende thema van de oogstdankviering was SOS (Samen Opnieuw Sterker).

De pastoor van dienst (priester Jos Biemans) probeerde de boeren nog een hart onder de riem te steken met de vergelijking van de boeren in de Sahel: daar zien ze slechts éénmaal in de drie jaar een druppel regen. De priester zelf vond de droogte in de harten van mensen nog erger, maar of dat voor de boeren ook zo was?

Water in Brabant.

Bij de verdeling van het water zijn meerdere organisaties betrokken, een daarvan is Brabant water die voor ons het drinkwater oppompt en verdeeld. Ze pompen het op meerdere locaties op vanaf 100-200 meter diepte, zoals in Vessem. Op die productlocaties wordt het water eerst gezuiverd en van extra zuurstof voorzien om stoffen als ijzer en mangaan te verwijderen. Er wordt daarna weinig aan het water veranderd, enkel het kalkgehalte wordt omlaag gebracht waarna het water eerst opgeslagen wordt. Uiteindelijk wordt het via krachtige pompen via ruim 20.000 km aan leidingen over Brabant verspreid.

Waterschap De Dommel

Het is natuurlijk niet vreemd dat een organisatie als Waterschap De Dommel zich ook intensief bezighoudt met de waterstand. Op bijgaand kaartje is af te lezen dat het gebied rond natuurven De Flaes alarmerend is. De waterpeilbuizen daar staan allen met rood aangemerkt, de meest risicovolle aanduiding. Het is wel opvallend dat de stroken nabij de riviertjes De Reusel en De Beerze een betere beoordeling krijgen (groen). Dit is mede te danken aan het actief water toevoegen door het waterschap in deze beekjes. Speciaal hiervoor werd onlangs een nieuwe waterput geslagen nabij het Toppark aan het Wellenseind, om de Reusel nat te houden en met name de beekprik te laten overleven.

Verbod op onttrekking

Lage grondwaterstanden op 1 april kunnen reden zijn voor een verbod op het beregenen van grasland met grondwater. De grondwaterstanden meten we met peilbuizen. Voor elk meetpunt geldt een ondergrens. Is op 1 april meer dan de helft van de peilen in een deelgebied lager (rood bolletje) dan de ondergrens, dan kan het waterschap op 1 april een verbod instellen voor grondwateronttrekking voor het beregenen van graslanden. Dat verbod geldt dan voor de maanden april en mei van dat jaar. Het waterschap neemt deze besluiten altijd per deelgebied.

In een volgend verhaal uit deze mini-serie: amateurweermannen in de regio.