Twee deelnemers aan de komende Kunstsafari op 19 en 20 september treffen elkaar in het schilderachtige Esbeekse buitengebied. Als je hun werk zou willen vergelijken, dan kon het contrast bijna niet groter. Toch ontstaat er als vanzelf een mooi gesprek over de kunst en wat het vergt, over techniek en inspiratie, over vastbijten en loslaten. En verrassende overeenkomsten ontdekken Rian Gerritsen en Eric van Cuyk óók.

door Rens van Ginneken

De in Amsterdam opgegroeide Van Cuyk kwam jaren geleden voor de liefde naar Hilvarenbeek. Hij heeft goede herinneringen aan zijn deelname aan de eerste Kunstsafari in 2024, maar ook een mindere ervaring helaas. “Voor mij persoonlijk was de expositie goed. Het geeft je werk weer meer aandacht en de samenwerking met andere kunstenaars beviel ook. Maar bij het inleveren van mijn werk botste ik tegen een busje en brak ik mijn arm. Daardoor kon ik zelf uiteindelijk niet bij de expositie zijn, heel rot, en vervolgens moesten anderen mijn inrichting op zich nemen.”

Niet te flauw doen

“Dat is één van de fijne dingen van de Kunstsafari; het is heel gemoedelijk en behulpzaam naar elkaar”, bevestigt Gerritsen. Zij is een echte ‘local’: geboren en getogen in Esbeek en ook alweer 34 jaar wonend op het prachtige landgoed De Utrecht. “Het is echt een laagdrempelig gebeuren, voor de kunstenaars, maar ook voor de bezoekers.” Van Cuyk knikt: “Precies. Niet te flauw doen, het is geen galerie of zo hè.” Gerritsen: “Veel kunstenaars doen mee aan de Kunstsafari vanuit hun woonadres, vaak zelfs in de woonkamer. Dat vond ik nét weer te ver binnen mijn privéleven komen, maar gelukkig heb ik hier een atelier waar ik bezoekers ook prima kan ontvangen. Ik besef dat ik bof met deze plek, dicht bij de natuur, met dieren en ruimte, de avondzon… Dat doet wat met je als persoon, maar het heeft ook zijn invloed op mijn werk denk ik.”

Van reclame naar kunst

Van Cuyk: “Ik waardeer de natuur en mijn tuintje bijvoorbeeld ook, maar ik denk niet dat het invloed heeft op mijn werk.” Van Cuyk begon ooit bij een reclamebureau. “Maar ik kreeg er tabak van en vervolgens kwam ik op de Kunstacademie in Kampen terecht. Afgestudeerd op Vrije Grafiek. Beeldhouwen heb ik ook nog een tijdje gedaan. Het laatste jaar werk ik vooral op papier, met acrylverf, (vloeibare) houtskool en mixed media.” Samen met zijn collega bekijken we het werk op zijn website. Een serie portretten springt in het oog. Het kleurgebruik is vaak minimaal, de penseelstreken trefzeker, soms diffuus, alsof ze iets willen verzachten?

Seriemoordenaars

De extra dimensie die Van Cuyk toevoegt zorgt ervoor dat het nooit een ‘gewoon’ portret wordt, laat staan een karikatuur. “Eén serie is gebaseerd op zogenaamde ‘mugshots’, foto’s van verdachten op het politiebureau. En deze serie bevat alleen maar seriemoordenaars. Eén van hen heeft zelfs al zijn kinderen vermoord. Ik startte vanuit de verbazing: hóe kan je zoiets doen? Wat is er mis met jou? Hoe kom je zover? Ik probeer in iemands hoofd te gaan, maar ik wil me er ook weer niet teveel in verdiepen. Ik wil de interpretatie voor de kijker vrij laten.”

Niet voor boven de bank

De intrige is inmiddels ook duidelijk zichtbaar bij Gerritsen en er ontstaat een heel gesprek, over doodstraf wel of niet, straf en genoegdoening, behandelen misschien? Van Cuyk, met een glimlach: “Dat vind ik er dan weer goed aan: de discussie die je er samen over hebt, dát is interessant. Het blijkt heel cultuurafhankelijk te zijn hoe we ernaar kijken. Het is natuurlijk geen werk wat je gezellig boven de bank hangt, dus ik verkoop ze nooit. Maar daarvoor maak ik ze ook niet.”

Ruimte voor inspiratie

Gerritsen is onder meer opgeleid aan de Academie voor Schone Kunsten in Arendonk: “Ik vind het ook belangrijk de toeschouwer de ruimte te laten voor eigen interpretatie. Daarbij vind ik de gesprekken over het werk ook erg leuk en het verbaast me nog steeds dat twee mensen er iets heel verschillends in kunnen zien.” Haar werk is opgebouwd met krachtige lijnen en vormen en heldere kleuren, abstract met figuratieve elementen, waarbij ze steeds knap balans weet te vinden. Vaak heeft het veel van een momentopname: je ziet iets in het landschap en als je met je ogen knippert, dan kan het zomaar weg zijn. “Ik doe veel inspiratie op door dingen te ondernemen, museumbezoek of een reis bijvoorbeeld. Met een reis in Chili heb ik veel ideeën opgedaan. Mijn kinderen herinnerden zich bepaalde beelden in mijn schilderijen nog.”

Gedeelde liefde voor Chili

Van Cuyk kijkt verrast op: “Ben jij ook in Chili geweest? Ik heb daar een lange fietstocht gemaakt. Die desolate landschappen en de supervriendelijke mensen: dat vergeet je nooit meer.” Al snel ontstaat er ook een mooi gesprek over het bijzondere Patagonië. En over de kunst natuurlijk. “Je moet blijven spelen”, stelt Gerritsen. “Door de jaren ervaring heb ik wel handvatten gekregen en het zelfvertrouwen dat het goed komt, ook als het even niet loopt. Als je doorgaat, komt er uiteindelijk wel iets.” Van Cuyk: “Soms moet je het even wegzetten en een stukje gaan fietsen of zo. Het enige wat ik soms nog lastig vind… complimenten. Ik kan er weleens wat ongemakkelijk van worden en het kan ook het risico met zich meebrengen dat je jezelf gaat kopiëren . Je moet wel risico’s blijven nemen!”

De Echte

Een ‘eigen handschrift’ ontwikkelen vinden beiden belangrijk en ze zien het ook in elkaars werk. “Ja het moet wel een echte Eric van Cuyk zijn”, lacht de Hilvarenbekenaar.

De Echte Van Cuyks kun je tijdens de Kunstsafari bewonderen in Schuttershof in Esbeek en de Echte Gerritsens – ook keramiek overigens - in haar atelier aan de Prins Hendriklaan 4 in Esbeek.

Meer info over de kunstenaars, locaties en het prachtige en bomvolle programma van de Kunstsafari vind je op www.kunstsafari.nl

Website Eric van Cuyk: www.ericvancuyk.nl