Zo ambitieus wil je politici graag horen. En ambitieus leek burgemeester Evert Weys tijdens de presentatie van een onderzoek naar inwonersparticipatie in Hilvarenbeek. Menno Spaan, adviseur innovatie van adviesbureau Haagse Beek, was onder de indruk van de veelheid aan initiatieven, samenwerkingsvormen en netwerken in onze gemeente. “Hier gebeuren dingen die niet kunnen” was zijn superlatief om onze kernen te typeren. Ook Evert Weys zegt die verbinding nergens anders te zien. (Lees ook interview Keek op Beek 5 HB 507).
Vraag je inwoners hoe het zit met inspraak dan hoor je vaak dat alles toch al besloten en geregeld is en dat inspraak vaak achteraf gebeurt.
Het is nodig om, met meer burgerparticipatie, besluitvorming zo open en zo samen-mogelijk te laten plaatsvinden. “Iedereen moet op een eigen manier bij de samenleving betrokken kunnen zijn” zegt Menno Spaan. Bij Ome Toon in Biest-Houtakker was over het thema burgerparticipatie op maandag 24 oktober een bijeenkomst met 50 deelnemers. Daarover gaat dit artikel.
door Geert van Coenen
Wat er aan vooraf ging...
In juni ontving ik een uitnodiging voor een gesprek met als onderwerp; ‘de gemeente Hilvarenbeek wil graag bekijken hoe initiatieven in de samenleving tot stand komen en hoe hierop goed kan worden aangesloten door de gemeente’. Ik kreeg die uitnodiging uiteraard niet alleen. Er zijn door Haagse Beek veel gesprekken gevoerd met organisaties en samenwerkingsverbanden in Hilvarenbeek. Het adviesbureau werd overrompeld door de vele initiatieven in onze gemeente. Wij kennen ze allemaal; Tussenheid, de coöperaties, de participatieraad (zie het artikel in de Hilverbode van vorige week), de kinderraad, sportverenigingen, politieke partijen, de seniorenraad, cultuurscholen. En in Beek is nog veel meer dan deze opsomming.
Het adviesbureau kwam tot deze uitkomsten over onze gemeente:
- er zijn veel en sterke formele en informele verbindingen, het zijn verbonden netwerken
- er is een grote mate van ondernemerschap (denk daarbij aan allerlei initiatieven)
- er wordt geprobeerd om iedereen erbij te houden
Steek dat maar in je zak, de werkavond bij Ome Toon kan beginnen.
Geen jongeren
De zaal is gevuld met het voltallige college, alle politieke partijen en vertegenwoordigers van organisaties. Kortom de samenleving zit bij Ome Toon. Even de zaal rondkijkend ontbreekt er echter een fundamentele groep uit de samenleving; jongeren! Het wordt een beetje goed gemaakt door een filmpje over kinderen die over hun toekomst spreken. Maar ik zie geen tieners, twintigers, een enkele dertiger. De zaal is overwegend wit, niet jong en welbespraakt. Misschien is dit een klein deel van de samenleving? Zitten hier de zeven vinkjes van Joris Luyendijk bijeen?
Wie beslist?
Geef burgers kennis, tijd en helderheid over waar ze over kunnen (mee)beslissen.
Er werd gesproken en gerapporteerd over de rollen van de gemeente en de samenleving en welke zaken we aan kunnen pakken. Er komt veel voorbij en de rode draad is om elkaar structureel te ontmoeten en goed naar elkaar te luisteren. Vind elkaar in gelijkwaardigheid. De overheid, in dit geval de gemeente, moet dienstbaar zijn. De afgelopen maanden is er met een swipocratie-app en bijeenkomsten daarover, in beeld gebracht wat burgers belangrijk vinden. Soms begint democratie in de voortuin van burgers, maar het kan ook groter.
Er is landelijk en internationaal al veel geschreven en verwezenlijkt als het gaat om burgerparticipatie. Het wiel is al uitgevonden: geef burgers kennis, tijd en helderheid over waar ze over kunnen (mee)beslissen. Dat zijn de spelregels voor burgerparticipatie.
In de zgn. participatieladder (zie inzet) kun je zien hoe inspraak geregeld kan worden. Het kan gaan van informeren van burgers tot het volledig zelf beslissen over geld en doelen door burgers. Als burgers initiatief nemen dan moet de overheid/gemeente helpen bij de uitvoering.
Aan de slag
Tijdens de uitwisseling van werkgroepen komen er veel concrete zaken voorbij zoals het aanstellen van een Beekse ombudsman, open dagen op het gemeentehuis, 06-nummers voor ambtenaren, WMO in de praktijk gaan toepassen, structureel verbinden van organisaties. Misschien kan het dus toch, iets concreet oppakken en aanpakken.
In december wordt (waarschijnlijk) duidelijk hoe dit proces van burgerparticipatie concreet wordt gemaakt. Als je daarna hoort “Er komen voorstellen in 2023 maar mogelijk wordt het 2024” dan lijkt het niet op ambitieus zijn.
Ga aan de slag na deze bijeenkomst, maak fouten en herstel en ga verder, het is net het echte leven.
Advies
Adviesbureau Haagse Beek komt aan het slot van de avond, zoals het bij een adviesbureau hoort, met een advies:
- Koester alle structurele verbindingen en netwerken die er zijn, ze zijn heel bijzonder!
- Blijf raden en organisaties zoals de kinderraad, de participatieraad, de coöperaties ondersteunen
- We komen in december met concrete voorstellen voor experimenten met burgerparticipatie
Ik heb in alle bescheidenheid ook een advies:
- Richt je op jongeren en zet met hen flinke stappen op weg naar jongeren/burgerparticipatie.
****IN KADER PLAATSEN (afbeelding met KOP erboven)****
De participatieladder
****EINDE KADER****