Hier in onze gemeente zijn we gezegend met heel veel natuur. Met planten en bomen, maar ook met zoogdieren, reptielen, amfibieën, vissen , vogels, spinnen en insecten en dan kruipen er in de bodem nog tal van andere organismen. Laten we daarom maar eens op zoek gaan naar al wat wij de Beekse fauna noemen. Iedere soort heeft zijn eigen verhaal. Ieder seizoen zijn eigen bijzonderheden. Op pad dus voor een ontdekkingstocht naar alles wat loopt, vliegt, kruipt of zwemt. Deze keer een uitstapje naar de wereld van de insecten en eentje die je overdag niet ziet. Want het is een nachtvlinder die overdag niet actief is.
Door Kees van Kemenade
Fotografie door Ans van Dal
De helmkruidvlinder heeft de kleur van hout, met lichte en donkere tinten. Een beetje saai dus, als je hem vergelijkt met onze dagvlinders die vaak mooie kleuren bezitten. De rups die je op de foto ziet kun je wel aantreffen en die heeft juist wel mooie kleuren. Inmiddels heeft hij zich ingesponnen tot pop en overwintert hij in een stevige cocon tot het weer voorjaar wordt. Valt de temperatuur tegen, dan kan de pop best enkele jaren overwinteren. Nachtvlinders kunnen zich niet opwarmen in de zon en dat doen ze door met de vleugels te trillen. Eigenlijk dus net als wij: flink bewegen als je het koud hebt. De mooie kleuren hebben vlinders nodig om elkaar te lokken voor de voortplanting, maar de nachtvlinders moeten het dus anders aanpakken. Het vrouwtje scheidt een stof af, die we feromonen noemen.
Liefdesmoleculen...
Een mannetje neemt op flinke afstand al één molecuul van die feromonen waar. Het is eigenlijk ongelooflijk! Hij vliegt dan in de richting van waar het aantal feromoon moleculen toeneemt en bevrucht dan het vrouwtje. De eitjes worden afgezet op de bloemen van het helmkruid, want dat is hun waardplant. Zonder helmkruid is er geen helmkruidvlinder. Als de eitjes begin van de zomer uitkomen, hebben zij een heel seizoen om te eten en te groeien. En natuurlijk om de metamorfose te ondergaan van rups tot pop tot vlinder. Ze eten ook ś nachts, want dan zijn ze veilig voor vogels.
Een ander woord voor nachtvlinders is ook wel motten, maar tegenwoordig zijn we geneigd om die naam te gebruiken voor kleine microvlinders. De reden is dat deze vaak schadelijk zijn voor de kleerkast, de kledingmot; of voor de fruitteelt, de fruitmot. Wil je nachtvlinders bestuderen, doet dat het beste met een zaklamp. Je kunt ze lokken met rottend fruit bijvoorbeeld, want ze houden van zoetigheid. Misschien zit er dan ook wel een helmkruidvlinder bij.