Op reis gaan, wie houdt er niet van? Maar laten we deze zomer eens echt dicht bij huis blijven en toch vertrekken. Naar alle hoeken van de gemeente, en soms er nog een stukje overheen. Maar wij beginnen natuurlijk op de plek die het meest logisch is, de Vrijthof. Wat kom je allemaal tegen als je noordoostwaarts gaat, richting Biest-Houtakker en nog een stukje verder. Begin maar bij de Paardenstraat, die verderop overgaat in de Hakvoortseweg.
door Kees van Kemenade
Een voort of voorde is een plek waar je een rivier oversteekt, in de tijd dat bruggen schaars waren. De bodem was daar harder en dus vormde er zich nauwelijks modder. Soms was de bodem nog extra versterkt met stenen. We kruisen het Spruitenstroompje en de Reusel, nu keurig voorzien van bruggen, maar dat moet vroeger heel wat anders geweest zijn. Wanneer wij de N269 oversteken en de bebouwing achter ons laten, komen we meteen in totaal ander gebied. Deels agrarisch, maar nog meer prachtige natuur. Rechts liggen de beemden van het Spruitenstroompje en de bossen van Annanina’s Rust, links de Gooren. Goor betekent hier moeras, maar omdat de waterstand nu gecontroleerd wordt door het Waterschap, is er dat niet meer. Wel nog de kleine akkertjes aan de rivier. Vruchtbaar gebied want beekklei, afgezet bij de jaarlijkse overstromingen, zorgde voor grote vruchtbaarheid. Tussen de weilanden en akkers liggen er houtwallen en waterpoelen. Veel riet en pitrus, zodat weidevogels als de patrijs onmiddellijk weg kunnen kruipen.
Zeven lindebomen
Net voordat we Biest-Houtakker binnen komen, ligt rechts van de weg een nog jonge Mariakapel. Ooit werd hier in de zeventiende eeuw een Mariabeeld gevonden en genas er een meisje van blindheid. Er ontstond een kleine bedevaart, rondom zeven lindenbomen, waarbij aan de middelste het beeldje was bevestigd en die dus meteen dikker groeide. Nog steeds staan er zeven lindenbomen ter herinnering aan de gebeurtenissen en ook dit fraaie kapelletje. Je kunt er ook lezen wat er met het beeldje gebeurd is.
Een klein stukje verder is in de gevel van een woning een steen aangebracht. De aartsengel Michael strijdend tegen de duivel. Het is een herinnering aan Piet Leermakers en Jan van Dongen, mannen van het verzet, die in september 1944, kort voor de bevrijding, werden vermoord.
Wilhelminakanaal
Biest-Houtakker is een langgerekt lintdorp, met de kerk, aan een pleintje in het centrum. De kerk was gewijd aan de heilige Antonius van Padua, waar je vroeger toe bad als je iets kwijt was (“Heilige Antonius goede vrind, zorg dat ik mijn sleutelbos terug vindt”). Zijn beeld is gelukkig prominent behouden gebleven. Naast de kerk de pastorie, want de pastoor diende een mooie woning te hebben. Tegenover de kerk is een beeld met een bijzondere achtergrond. De bewoners van Biest-Houtakker bezitten nog een gemeint, een flink stuk grond in gezamenlijk bezit. Toezicht op het gebruik is in handen van regenten, die hier symbolisch zijn afgebeeld.
Als we Biest-Houtakker verlaten, bereiken wij het Wilhelminakanaal, genoemd naar onze vorstin die in 1923, het jaar van de officiële opening van het kanaal, haar zilveren regeringsjubileum vierde. Aan het kanaal ligt bij de ophaalbrug een kleine haven, nou ja, meer een aanlegplaats voor, tegenwoordig, vooral pleziervaartuigen. De oevers waren ooit jaagpaden waarover paarden de vrachtschepen voort trokken. Maar toen de boten gemotoriseerd werden waren die niet meer nodig en werden het mooie wandel- en fietspaden. Een stukje oostwaarts stromen zowel het Spruitenstroompje als de Reusel samen en gaan ze samen verder richting Dommel en uiteindelijk de Maas. Wij volgen het kanaal nog een stukje totdat de torens van de Trappistenabdij opdoemen. Hier liggen ook de Koningshoeven. Een daarvan, de Torentjeshoeve, hoorde ooit bij de gemeente Hilvarenbeek, totdat Tilburg dat van ons afsnoepte.