Er komen heel veel mensen van elders naar Hilvarenbeek. Als je hen vraagt waarom, is het antwoord vaak dat er veel natuurschoon is om van te genieten. Met een uitgebreid net aan wandel- en fietspaden kun je er gemakkelijk gebruik van maken. Dan komt natuurlijk de vraag: wat móét je echt gaan bezoeken om een mooie indruk te krijgen van wat de gemeente allemaal te bieden heeft. Die vraag is niet zo makkelijk te beantwoorden, dus maar weer eens de wandelschoenen aangetrokken en… op pad! Het eerste probleem: waarheen, want er is zoveel.

door Kees van Kemenade

Het Stuk

Aan de Provincialeweg naar Oirschot ligt een groot natuurgebied, met de curieuze naam Het Stuk. In vroeger tijden lag hier aan beide zijden van de ooit zandweg de Beersche Heide. Het open gedeelte is genoemd naar de ontginningsmaatschappij, De Toekomst en biedt mooie wandelmogelijkheden. De lange lanen zijn allemaal omzoomd door bomen of houtwallen. Als je er loopt zie je aan het pad hoe schraal de zandgrond eigenlijk is, de reden dat aan de overkant een stuk heide niet voor de landbouw werd ingericht. Er werd naaldhout aangeplant, want ook aan hout voor de bouw en voor de mijnen was een schrijnend gebrek. Nu is het een bos in transitie; steeds meer loofbomen vervangen de sparren en de dennen en dat maakt het gebied steeds gevarieerder. Het vennetje is gegraven door de politiehonden vereniging, als trainingsmogelijkheden voor de beesten. De heuveltjes zijn zandhopen, achtergelaten door de ontginners uit de vorige eeuw.

De Utrecht

Tussen Baarschot, Esbeek en De Mierden ligt een van de grootste landgoederen van ons land, De Utrecht, genoemd naar de levensverzekeringsmaatschappij die hier vanaf 1899 ging ontginnen. Men kon daarmee mooi een overschot aan kapitaal risicoloos beleggen. Eigenlijk is De Utrecht een hele serie oude en jonge landgoederen die door aankoop bijeen zijn gebracht. Laten we er eens een paar noemen.

Het gebied van Dun, met daarin Herberg In den Bockenreyder, biedt prachtige vennen als De Flaes, de Hazenkolk en het Goorven. Imposant zijn de hoge zandduinen die in de IJstijden en daarna zijn gevormd, maar die later werden bebost. De Reusel stroomt hier, ongehinderd en dus kan de beek vrij meanderen en van loop veranderen. Daar moet je dus echt heen.

Anders naar de Broekeling, meer een vijver in de loop van de Broekelingse Beek, de bovenloop van het Spruitenstroompje. Wandel er omheen en bekijk er de kunst van Andreas Schotel, hier driedimensionaal vertaald door een plaatselijke kunstenaar.

Je kunt natuurlijk ook de langste weg in de gemeente volgen, de Prins Hendriklaan, en aan het einde stoppen bij de vijfsprong. Verken daar maar eens de bossen aan de grens met België. Je bent hier op het dak van Hilvarenbeek met een duizelingwekkende hoogte van bijna 28 meter boven NAP.

Tulder

Een apart landgoed, Tulder, ooit bezit van de abdij van Averbode, is ook opgenomen in het bezit van De Utrecht. Het is een verkenning meer dan waard. Bekijk er bijvoorbeeld de oude wallen waarmee de akkers werden beschermd tegen het vee dat werd uitgeweid. Je kunt er op het natuurgebied ook nog herinneringen vinden aan de tijd dat het kerkelijk bezit was. Probeer de oude gevelsteen met het wapen en de mijter van de abt (een kopie) maar eens te vinden. In het seizoen bloeien er de rododendrons in de mooiste kleuren. En als je daar genoeg van hebt, kun je uitkomen bij het hart van landgoed De Utrecht bij de mooie brandtoren, de werkplaatsen en stallingen voor de paarden, nu omgevormd tot woningen. Of bij Rustoord waar ooit vermoeide managers van de verzekeringsmaatschappij weer op krachten konden komen.

(wordt vervolgd)